DZIŚ JEST:   20   MARCA   2019 r.

Św. Wolframa
Św. Herberta, pustelnika
 
 
 
 

Wychowanie celem małżeństwa

Wychowanie celem małżeństwa
Fot. © iStockphoto.com/A. Bryukhanova

W Kodeksie Prawa Kanonicznego, w encyklice Casti connubii i w całej filozofii chrześcijańskiej wychowanie występuje zawsze razem z rodzeniem potomstwa jako pierwszorzędny cel małżeństwa, bo też jednego od drugiego oddzielać nie można. Racja tej łączności już nam znana, bo jak Bóg utrzymuje świat przez to, że ciągle go stwarza, tak rodzice wychowują potomstwo, jakby ciągle je rodząc: "Educatio est continua generatio". Kto zrodził co do ciała, wziął na siebie obowiązek, że odtąd będzie rodził co do duszy.

Wiadomo, że według filozofii chrześcijańskiej rodzice dają dziecku tylko ciało, a duszę daje Bóg; wiadomo też z biologii, że rodzice w poczęciu życia mogą dać tylko to, co sami wzięli drogą dziedziczenia od swych przodków, mogą dać tylko swoje geny, swoje genotypy, a nie mogą przekazać cech indywidualnie nabytych, nie mogą przekazywać swych paratypów.


Jednak duch podnosi się także w tym wypadku ponad prawo przyrody. Gdzie jest duch, tam wychowanie jest rodzeniem. Rodzice nie mogą, jak Bóg, dać od razu wszystkiego, co dać mogą, więc dają kroplę po kropli przez wychowanie. Nie mogli dać ducha, nie mogli dać cech nabytych – przez pierwsze zrodzenie, więc dają je i dać powinni przez rodzenie dalsze i ciągłe, czyli przez wychowanie. Nie mogą dziecku dać duszy w jej substancji, ale mogą ją dać w jej treści i sprawnościach. Jako istoty społeczne żyją rodzice solidarnie z innymi ludźmi w jednej kulturze, jakby w jednej atmosferze duchowej czy biosferze, więc też kulturę przez wychowanie będą wprowadzali w duszę swego dziecka, dając w niej potrzebną dla ludzkiego życia treść. Wychowanie nie jest procesem jednostronnym, lecz dwustronnym, bo jak rodzą rodzice i rodzi się dziecko, tak w wychowaniu twórcza praca rodziców budzi twórczą pracę w duszy dziecięcej, by zdobywała dla siebie zespoły sprawności, czyli cnoty i charakter.


Wchodząc w ogólny proces życia, musi wychowanie działać celowo i selekcyjnie, by sił żywotnych nie rozpraszać, lecz skupiać i potęgować. O kierunku selekcyjnym rozstrzyga etyka, czyli hierarchia celów, o której była mowa poprzednio. Jak rodzice żyją społecznie, solidarnie, zależąc od społeczeństwa, tak i solidarnie wychowują. Przez akt zrodzenia wzięli rodzice na siebie obowiązek wychowania, a skoro tak, to obowiązkowi odpowiada prawo, którego im nikt odebrać nie może, jeżeli go nie nadużywają. Jednak rodzice żyją w grupach społecznych, więc też mają względem grup swe obowiązki tak, jak grupy mają swe prawa. Z innych względów ma prawo do solidarnej pracy wychowawczej Kościół, z innych państwo, a jedno i drugie łączy się w szkole.


Powiedzieliśmy, że rodzice dają duszę i duszy nie dają. Nie dają jej jako substancji, lecz dają i dać ją powinni w jej treści i sprawnościach. To dawanie i oddawanie duszy jest służbą dla dziecka, a przez dziecko służbą dla ojczyzny i ostatecznie dla Boga. Dawanie duszy dokonuje się kropla po kropli, ale ciągle, w codziennej ofierze z własnego istnienia. Kto jednak tutaj daje, ten w innej formie otrzymuje tak, iż sprawdzają się słowa Chrystusa Pana: kto duszę swoją traci, zyskuje ją (por. Mt 16, 25). Daje się przez wychowanie duszę swoją, ale ją się odzyskuje w rozwoju duszy dziecięcej. Taki już jest proces w wychowaniu, że się dzieje wszystko jak w Ewangelii. Rodziców, jak św. Jana Chrzciciela ubywa, by ktoś inny urastał, ale z drugiej strony, kto duszę swoją traci, zyskuje ją razem ze szczęściem.

Konstanty Michalski, Małżeństwo i rodzina, w: Nova et Vetera, Inst. Teolog. Ks. Misjonarzy, Kraków 1998

 


DATA: 2018-12-29 01:28
AUTOR: KS. PROF. KONSTANTY MICHALSKI
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
4
 
 
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.