DZIŚ JEST:   17   LISTOPADA   2017 r.

Św. Grzegorza z Tours
Św. Elżbiety Węgierskiej
Św. Grzegorza Cudotwórcy
 
 
 
 

Trójmorze. Walka o rynek zbytu gazu i nowych technologii

Trójmorze. Walka o rynek zbytu gazu i nowych technologii
Andrzej Duda i Kolinda Grabar-Kitarović. Fot.Photo: Davor Puklavec/PIXSELL/FORUM

Już wkrótce, 5 lipca wieczorem, do Polski przyleci prezydent USA Donald Trump. Następnego dnia będzie honorowym gościem szczytu państw popierających realizację idei Trójmorza. Koncepcja ta, którą prezydent Andrzej Duda uznał podczas konferencji GLOBSEC 2017 w Bratysławie za priorytetową, często przedstawiana jest jako nawiązanie do idei Międzymorza Piłsudskiego, czy nawet jagiellońskiej Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Nic bardziej mylnego.

 

Mało kto zwraca uwagę, że jest to projekt pilotowany przez amerykański think tank Atlantic Council (skupiający wpływowych polityków, byłych premierów, ministrów, przedstawicieli koncernów energetycznych, banków i korzystający z darowizn m.in. od rządów) oraz CEEP (Central Europe Energy Partners), gromadzącej dyrektorów największych spółek energetycznych z Europy Środkowej. Inicjatywa ta – która przewiduje m.in. rozbudowę terminalu LNG w Świnoujściu oraz budowę terminalu na wyspie Krk w Chorwacji do odbierania skroplonego gazu (LNG), ale także licznych połączeń transportowych Północ – Południe, rurociągów gazowych i ropociągów, czy wreszcie sieci telekomunikacyjnych – potencjalnie otwiera przed krajami Europy Centralnej wielkie możliwości w związku z realizacją wielkich projektów infrastrukturalnych. Niesie jednak również ogromne zagrożenie konfliktu z Rosją, bowiem postrzegana jest przez Moskwę jako działanie wymierzone w jej żywotne interesy.

 

Wiele będzie zależeć od zdolności krajów Europy Środkowej do wynegocjowania dobrych warunków współpracy z amerykańskimi firmami, które planują skierować na rynek środkowoeuropejski ponad połowę swojego gazu LNG i rzucić wyzwanie nie tylko Rosjanom czy Katarczykom, ale także Norwegom, Holendrom i Algierczykom.

 

Gaz w tle wojny w Syrii

 

Jak potencjalnie duże zagrożenie może nieść ze sobą realizacja projektu, pokazuje choćby wojna w Syrii. W 2009 r. po odkryciu kolejnych dużych złóż gazu w Basenie Morza Śródziemnego, Baszar al-Assad odrzucił katarską propozycję budowy gazociągu, którym miałby popłynąć gaz do Europy na rzecz porozumienia z Iranem i Irakiem. W sierpniu 2011 wybuchła wojna w Syrii.

 

Turcja od dawna chce zapewnić sobie pozycję węzła energetycznego w południowej Europie, huba, który będzie gromadził ropę i gaz ziemny z Rosji, Azji Centralnej, z Basenu Morza Kaspijskiego, Wschodniego Basenu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu. Na to naturalnie nie godzi się Rosja, która otoczyła ją z trzech stron, zajmując Krym, wysyłając więcej żołnierzy do Armenii, a także wdrażając system obrony przeciwrakietowej S-400 w Syrii, tworząc strefę „no fly” i być może „not sell” dla potencjalnych klientów gazu z Kataru.

 

Inicjatywa Trójmorza, raport Atlantic Council i CEEP

 

Koncepcja Trójmorza (Three Seas Initiative) została oficjalnie ogłoszona jako priorytet polityki zagranicznej przez chorwacką prezydent Kolindę Grabar-Kitarović podczas nieformalnego spotkania państw z Europy Środkowej i Wschodniej przy okazji sesji ONZ w 2015 r. w Nowym Jorku. Latem 2016 r. podczas szczytu w Dubrowniku dwunastu członków UE, państw rozciągających się między obszarem Morza Bałtyckiego, Adriatyckiego i Czarnego: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Rumunia, Słowacja i Słowenia – zadeklarowały chęć ściślejszej współpracy w celu zniwelowania istniejącej różnicy miedzy tak zwaną „starą” i „nową” Europą.

 

Ta nieformalna inicjatywa ma na celu ułatwienie koordynacji międzyrządowej współpracy ekonomicznej dla realizacji szeregu inwestycji energetycznych, transportowych i telekomunikacyjnych. Ma docelowo zapewnić bezpieczeństwo energetyczne krajom uzależnionym od dostaw gazu rosyjskiego poprzez m.in. budowę terminali LNG, nowych rurociągów gazowych i ropociągów, a także stworzenie korzystnych warunków dla inwestycji korporacji amerykańskich (w szczególności chodzi o usługi finansowe za pośrednictwem internetu, logistykę i kontrolę nad rozwojem najbardziej obiecującego rynku nowych technologii IoT, AI, a także o skorzystanie z możliwości, jakie da Jednolity Rynek Cyfrowy).

 

Szczegółowa lista inwestycji strukturalnych została opisana w opublikowanym w 2014 r. raporcie Atlantic Council (wieloletnim członkiem Rady Dyrektorów AC był niedawno zmarły Zbigniew Brzeziński, jej członkiem jest także jego syn) i Central Europe Energy Partners (CEEP) zatytułowanym „Dokończyć scalenia Europy – od Korytarza Północ–Południe poprzez unię energii, zintegrowany transport i telekomunikację”.

 

Projekt pilotażuje związany z Atlantic Council gen. James Jones, były doradca prezydenta Obamy ds. bezpieczeństwa, weteran licznych wojen, były szef wojsk NATO w Europie, a także Chamber of Commerce Insitute w USA oraz Paweł Olechnowicz, przewodniczący Rady Dyrektorów CEEP, skupiającej firmy energetyczne z Europy Środkowo-Wschodniej. Raport został opracowany we współpracy z nieżyjącym już Janem Kulczykiem, przewodniczącym Rady Nadzorczej Kulczyk Investments i założycielem Central & Eastern Europe Development Institute (CEED Institute). Dodatkowo, otrzymał on także wsparcie ze strony Grupy LOTOS S.A., jak i Przedsiębiorstwa Eksploatacji Rurociągów Naftowych S.A. (dawniej - PERN „Przyjaźń”).

 

Podczas konferencji w Stambule w listopadzie 2014 r. gen. James Jones i Paweł Olechnowicz stwierdzili, że wyzwaniem dla Europy Centralnej jest brak wystarczających połączeń infrastrukturalnych z zachodnią częścią kontynentu oraz słabe połączenia na osi Północ–Południe. W rezultacie Europa Centralna stanowi dziś zbiór „wysp energetycznych” słabo połączonych ze sobą i z pozostałymi obszarami UE. To z kolei ma wpływ na jej uzależnienie od dostaw surowców energetycznych z jednego, wschodniego kierunku.

 

Powrót do koncepcji korytarza Północ-Południe


Brak odpowiednich połączeń transportowych i telekomunikacyjnych – zdaniem Jonesa i Olechnowicza - sygnalizują potrzebę powrotu do koncepcji korytarza Północ–Południe, złożonego z systemu rozbudowanych połączeń infrastrukturalnych – m.in. gazociągów, sieci elektroenergetycznych, autostrad, linii kolejowych oraz łączy telekomunikacyjnych – biegnących od wybrzeża Morza Bałtyckiego w Polsce z połączeniem z Krajami Nadbałtyckimi (Litwa, Łotwa, Estonia) i dalej przez Czechy, Słowację, Rumunię, Węgry, Bułgarię, Słowenię, aż do wybrzeży Chorwacji z uwzględnieniem Ukrainy i Mołdawii.

 

Powstała w ten sposób infrastruktura miałyby przyczynić się do dywersyfikacji źródeł energii w krajach Europy Centralnej, wspomóc gospodarczą integrację UE i zwiększyć jej bezpieczeństwo energetyczne, a także zwiększyć konkurencyjność państw Europy Centralnej na arenie światowej, przyczyniając się do dalszego rozwoju regionu.

 

Łączne koszty projektów, mających znaczenie strategiczne dla ukończenia korytarza Pólnoc-Południe, oszacowano w raporcie na 50,5 mld euro (27 mld euro na inwestycje w sektorze energii, 20 mld euro na inwestycje w infrastrukturę transportową oraz 3,5 mld euro na inwestycje w obszarze telekomunikacji). Ta kwota – jak podkreślono - to zaledwie niewielka część ogromnego budżetu na inwestycje infrastrukturalne do 2020 roku zaproponowanego przez KE w 2011 r. w ramach całej UE na poziomie 1,5–2 bln euro (średnio 150–200 mld euro rocznie).

 

Olechnowicz wraz z partnerami z AC zabiegał o uczynienie projektu priorytetowym dla UE, co z kolei kłóci się z interesami Berlina, który zainwestował znaczne środki w gazociągi z Rosji i energię wiatrową, której produkcja nie opłaci się w Europie w sytuacji zalewu rynku tanim gazem. Nie jest to także w interesie Francji, która zamierza do 2050 r. korzystać w całości z energii odnawialnej. Nie przeszkodziło to jednak francuskiej spółce Total - jako pierwszej zachodniej firmie po poluzowaniu sankcji - zawrzeć umowę z Iranem w sprawie eksploatacji największego na świecie pola gazowego South Pars.

 

Gen Jones: Trójmorze to transatlantycki projekt


Gen. Jones chce, by inicjatywa Trójmorza  stanowiła strategiczny priorytet nowej administracji USA. Emerytowany generał, przewodniczący Centrum Brent Scowcroft (Centrum na rzecz Bezpieczeństwa Międzynarodowego) powiedział podczas szczytu w Stambule 28 kwietnia 2017 r., że Trójmorze „to transatlantycki projekt, który ma olbrzymie znaczenie geopolityczne, geostrategiczne i geograficzne”.

 

W związku z tym stwierdził: „musimy pielęgnować nowe zainteresowanie nim administracji amerykańskiej.” Inicjatywa Trójmorza – jak podkreślił - ma zmniejszyć udział Rosji w europejskim sektorze energetycznym.

 

Projekt zaakceptował sekretarz stanu USA Rex Tillerson, były dyrektor generalny ExxonMobil. Jones wyjaśnił, że w dzisiejszym klimacie geopolitycznym „nie można oddzielić dyskusji o bezpieczeństwie od dyskusji o energii”. – Inicjatywa Trójmorza jest prawdziwym projektem dotyczącym bezpieczeństwa w XXI wieku – konkludował. Dodał, że obecnie sposób, w jaki Europejczycy z Europy Centralnej patrzą na świat i zagrożenia, które stoją przed nimi, jest znacznie bardziej dostosowany do amerykańskiego punktu widzenia niż tradycyjnych sojuszników zachodnioeuropejskich.


Michał Kobosko, były dziennikarz „Gazety Wyborczej”, a obecnie szef warszawskiego oddziału Atlantic Council i dyrektor Wrocław Global Forum, propagującego inicjatywę Trójmorza podkreślił w Stambule konieczność wyłożenia środków przez Brukselę na realizację inwestycji. Z powodu jednak niechęci Brukseli (opór Niemiec i Francji), gen. Jones powiedział, że USA muszą podjąć pewne „wysiłki dyplomatyczne,” by projekt móc realizować.

 

Raport AC z 2014 r. stwierdza, że budowa korytarza Północ-Południe została  zaprezentowana już wcześniej przez  szefa  KE Manuela Barosso. W 2011 r. Barroso i premier rządu polskiego Donald Tusk mówili o Wspólnej Unii Energetycznej jako wielkim europejskim projekcie integracyjnym, dla której kluczowa miała być budowa korytarza Północ-Południe. W realizacji projektu zaś główną rolę mieli odegrać Amerykanie.

 

Raport Jonesa i Olechnowicza oraz Kulczyka stanowi, że USA byłyby głównym dostawcą gazu skroplonego LNG do Europy Środkowej, Amerykanie mieliby zabezpieczyć powstającą infrastrukturę energetyczną w tej części Europy, udzielić politycznego i dyplomatycznego wsparcia (łagodzenie sporów miedzy krajami Trójmorza, presja itp.) i wreszcie amerykańskie firmy miałyby odegrać kluczową rolę w realizacji projektów infrastrukturalnych finansowanych z funduszy europejskich i budżetów krajów Trójmorza, a poniekąd także z pieniędzy chińskich. Infrastruktura Trójmorza wpisuje się w chiński projekt Pasa i Szlaku.

 

Lobby rosyjskie nie stoi jednak z założonymi rękami. W planach KE na 2014 r dot. zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego prawie w ogóle nie odniesiono się do budowy korytarza Północ-Południe, koncentrując się na budowie rurociągów TANAP i TAP, którymi miałyby popłynąć surowce z krajów kaukaskich. AC i CEEP starają się wykazać, że można połączyć obie inicjatywy.

 

Czeka nas ostra walka koncernów o rynek zbytu dla gazu LNG


Analitycy opracowując raport spodziewali się, że w ciągu czterech następnych lat produkcja gazu na świecie znacznie wzrośnie. W rekomendacjach położono nacisk na pozyskanie funduszy europejskich oraz stworzenie specjalnego funduszu państw Trójmorza o początkowej wartości 1 mld euro. Wszystkie zgromadzone środki miałyby posłużyć na realizację projektów infrastrukturalnych, potem ich prywatyzację oraz konsolidację niektórych gałęzi przemysłu. Na szczególną uwagę zasługuje przewidywana monopolizacja przemysłu elektronicznego w kontekście rozwoju tzw. Internetu Rzeczy (IoT), sieci łączącej wyposażone w elektronikę przedmioty codziennego użytku.

 

O tym, o jakie interesy tak naprawdę chodzi Amerykanom w inicjatywie Trójmorza można się dowiedzieć chociażby z analizy „Forbesa” z 15 maja 2015 r. pt. „ Six threats for the U.S. Liquefied Natural Gas Business,” gdzie wskazano na zaostrzającą się konkurencję na rynku gazu LNG na świecie. „Forbes” zwracał uwagę, że połowa amerykańskich projektów LNG zagrożona jest zamknięciem w ciągu najbliższych 5 lat, jeśli Ameryka nie znajdzie rynków zbytu i nie wyeliminuje konkurencji katarskiej oraz rosyjskiej z Europy. W Azji wschodniej rządzą już Australijczycy, którzy przewiduje się, że wyprzedzą pod względem ilości sprzedawanego gazu skroplonego Katar, obecnie wciąż największego producenta gazu LNG na świecie.

 

Przed kwietniową wizytą Trumpa na Bliskim Wschodzie Katarczycy ogłosili, że znoszą 15-letni zakaz eksploatacji największego pola gazowego na świecie dzielonego z Irańczykami – Pola Północnego, by poprzez dalszy spadek cen zapewnić sobie szeroki rynek zbytu na gaz skroplony. Tuż po wizycie Trumpa koalicja państw sunnickich ogłosiła blokadę Kataru, co w kontekście inicjatywy Trójmorza może świadczyć o przemyślanej akcji Amerykanów eliminacji katarskiej konkurencji.

 

W kwietniu tego roku również prezydent Władimir Putin zapowiedział, że Rosja chce zostać numer jeden eksporterem gazu LNG na świecie. „Forbes” zauważa, że zdolność Rosji do dostarczania znacznie tańszego gazu do Europy oznacza wypchnięcie Amerykanów z tego rynku i USA musiałyby przekonać inne kraje do kupowania swojego gazu LNG po wyższej cenie.

 

Szacuje się, że ponad połowa całkowitej produkcji LNG w USA ma trafić do 2020 r. do Europy, na razie jeszcze przy minimalnym zysku. Ale wszyscy najważniejsi europejscy dostawcy gazu: Rosja, Norwegia, Holandia i Algieria zrobią wszystko, aby utrzymać swój udział na najważniejszym dla nich rynku eksportowym, choćby miały na razie znacznie obniżyć ceny.

 

Na horyzoncie jest także inne widmo, „koszmar” nie do wyobrażenia zarówno dla Amerykanów, jak i Saudów. Nie chcą oni dopuścić do powstania energetycznej konstelacji rosyjsko-irańsko-turecko-katarskiej. Zabiegi, by taki twór powstał podejmują zarówno Rosjanie, jak i Turcy, tyle, że każda ze stron chce tę koncepcję realizować na własnych warunkach, stąd częste wolty w relacjach między obu państwami.

 

Warto zauważyć, że w 2016 r. globalna produkcja gazu LNG wyniosła ponad 300 milionów ton rocznie, podczas gdy sprzedano jedynie około 268 milionów ton – podaje Thomson Reuters. Za trzy lata walka o rynek zbytu ma się zaostrzyć. Wg raportu Hynes and Boon z powodu obecnie niskich cen gazu pomiędzy styczniem 2015 r. a sierpniem 2016 r., 90 firm energetycznych z USA i Kanady ogłosiło bankructwo.

 

 

Agnieszka Stelmach




 


DATA: 2017-07-05 23:38
AUTOR: AGNIESZKA STELMACH
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
1
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

I bardzo dobrze, alternatywne dostawy gazu są w Polsce bardzo potrzebne
2 miesiące temu / ZmianaSprzedawcyGazu.pl
 
Pani Kalinda - urocza kobieta. Kolejen wybory ma w garści
4 miesiące temu / masculinus
 
Przecież ci urzędnicy wyrastają ze społeczeństwa Polskiego, a nie innego.Więc potrzebne jest przesterowanie mentalności tego społeczeństwa.Jak widać ciągle jest brak silnego człowieka do przesterowania mentalności.Wyzbycia się naiwnego patriotyzmu;religijno-narodowościowego.Ale społeczeństwa są wychowywane przez wieki,które już minęły,bezużytecznie.Tacy już zostaniemy.
4 miesiące temu / nn
 
Nie należy zapominać, że jedynym państwem świata które użyło bomby atomowej przeciw ludności cywilnej, były właśnie USA. Należy też widzieć co Trump wyprawia obecnie w Syrii i czyim jest sługą (ogon zamiata psem)
4 miesiące temu / pom
 
" Nie drażnić niedźwiedzia" takie stanowisko było Platformy /PSL??? Dlatego w 2010r. Pawlak podpisał z Rosją umowę gazową wieloletnią na najdroższy gaz dla Polski a Sikorski miał gest by Niemcy wzięły Nas pod swoje skrzydla?? Już z tej "służalczości" mieliśmy 123 lata zaborów.
4 miesiące temu / Henryk
 
jednym zdaniem: kto ma gazrurę ten ma władzę
4 miesiące temu / bvr
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
REKLAMA
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.

 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI