DZIŚ JEST:   20   PAŹDZIERNIKA   2017 r.

Św. Jana Kantego
Bł. Jakuba Kerna
 
 
 
 

Kościół już to przerabiał

Kościół już to przerabiał
fot.Szymon Laszewski/FORUM

Synod cudzołóstwa – to określenie odnoszące się do IX-wiecznego zgromadzenia biskupów, które przeszło do historii jako chcące zaaprobować praktykę drugiego małżeństwa po odrzuceniu prawowitej żony. Św. Teodor Studyta sprzeciwił się temu najgorliwiej, dlatego był prześladowany, więziony i trzykrotnie skazany na banicję.

 

Wszystko zaczęło się w styczniu 795, kiedy cesarz bizantyjski Konstantyn VI (771-797) uwięził swoją żonę Marię w klasztorze i rozpoczął nielegalny związek z Teodorą, damą dworu swojej matki Ireny. Kilka miesięcy później cesarz nazwał ją cesarzową (łac. Augusta) Teodorą, ale nie mógł przekonać patriarchy Tarasiosa (730-806) do usankcjonowania nowego małżeństwa. W końcu jednak znalazł księdza Józefa, przeora klasztoru Kathara na wyspie Itaka, który pobłogosławił cudzołożny związek.

 

Św. Teodor (ur. w Konstyntynopolu w 759 r.) był wówczas mnichem w klasztorze Saccudium w Bitynii (północna Azja Mniejsza nad Morzem Czarnym), gdzie godność przeora pełnił jego wuj o imieniu Platon, już za życia uznawany za świętego. Teodor relacjonował, że niesprawiedliwy rozwód wywołał ogromne perturbacje w całym chrześcijańskim świecie i wraz z Platonem energicznie protestowali, powołując się na nierozerwalność węzła małżeńskiego. Teodor pisał: „Cesarz musi uznać się za cudzołożnika, a następnie ksiądz Józef musi uznać się za winnego błogosławienia cudzołożników i dopuszczenia ich do Komunii Świętej”. Poprzez „ukoronowanie cudzołóstwa ksiądz Józef znalazł się w opozycji do nauczania Chrystusa i pogwałcił prawo Boże”.

 

Według Teodora, patriarcha Tarasios też powinien został potępiony, ponieważ jeśli nawet nie uznawał nowego małżeństwa, to tolerował cudzołożny związek, nie ekskomunikował cesarza i nie ukarał księdza Józefa.

 

Tego typu zachowanie było typowe dla części Kościoła Wschodniego, który głosił nierozerwalność małżeństwa, ale w praktyce wykazywał pewną uległość wobec władzy cesarskiej, tym samym siejąc zamęt wśród ludów i wywołując protesty ze strony najgorliwszych katolików.

 

Teodor, bazując na autorytecie św. Bazylego stwierdził, że podwładni mogą otwarcie oskarżać (potępiać) błędy przełożonych. Mnisi z Saccudium zerwali łączność z patriarchą ze względu na jego współudział w rozwodzie cesarza.

 

To rozpoczęło tzw. kwestię cudzołóstwa, która postawiła Teodora w konflikcie nie tylko z władzą cesarską, ale również z patriarchami Konstantynopola.

 

Nie jest to dobrze znana historia, ale przed laty prof. Dante Gemmiti ujawnił ją w bardzo skrupulatnej, historycznej rekonstrukcji opartej na greckich i łacińskich źródłach (Teodor Studyta a kwestia cudzołóstwa, LER Marigliano, 1993 r.). Źródła potwierdzają, że kościelna dyscyplina Kościoła Wschodniego w pierwszym tysiącleciu wciąż przestrzegała zasadę nierozerwalności małżeństwa.

 

We wrześniu 796 r. Platon i Teodor wraz z pewną liczbą mnichów zostali aresztowani, uwięzieni, a następnie skazani na banicję do Tesalonik, gdzie przybyli ponad pół roku później. W Konstantynopolu ludność uznała cesarza Konstantyna VI za grzesznika, który wciąż siał publiczne zgorszenie. Wierni podążali za przykładem Teodora i Platona, opozycja rosła z dnia na dzień.

 

Banicja okazała się krótką jako że młody Konstantyn w wyniku spisku pałacowego został oślepiony przez swoją matkę, która przejęła władzę nad Cesarstwem. Irena wezwała wygnańców z powrotem. Ci przenieśli się do klasztoru w Studios wraz z większą częścią wspólnoty z Saccudium. Teodor i Platon pogodzili się z patriarchą Tarasiosem, który po dojściu Ireny do władzy potępił publicznie Konstantyna i księdza Józefa za cesarski rozwód.

 

Również rządy Ireny były krótkie, gdyż 31 października 802 r. po buncie pałacowym ogłosił się cesarzem jej minister, Nikeforos. Patriarcha Tarasios zmarł niedługo potem, a nowy cesarz miał nowego patriarchę Konstantynopola, zresztą swojego imiennika. Patriarcha zwołał synod w 806 r., gdzie przywrócono Józefa do godności przeora klasztoru Kathara na wyspie Itace. Św. Teodor był wtedy głową wspólnoty monastycznej w Studios (Platon oddał się życiu samotniczemu). Teodor mocno protestował przeciwko rehabilitacji Józefa, a kiedy ten został przywrócony do utraconej wcześniej godności, Teodor zerwał łączność z nowym patriarchą.

 

Na reakcję nie trzeba było długo czekać. Klasztor w Studios był okupowany militarnie. Platon, Teodor i jego brat Józef (arcybiskup Tesalonik) zostali aresztowani, potępieni i wygnani. Cesarz zwołał synod, który obradował w styczniu 809 r. Właśnie ten, który Teodor w liście z do mnicha Arseniusza nazwał „synodem cudzołóstwa”. Zgromadzenie biskupów uznało prawowitość drugiego małżeństwa Konstantyna, potwierdziło rehabilitację przeora Józefa i potępiło Teodora, Platona i jego brata Józefa, którego pozbawiono godności biskupa Tesalonik.

 

Celem usprawiedliwienia rozwodu cesarza synod użył zasady „ekonomii świętych” (tolerancji w praktyce). Dla Teodora nie istniał jednak żaden powód, który usprawiedliwiałby przekroczenie Bożego Prawa. Powołując się na nauczanie św. Bazylego, św. Grzegorza z Nazjanzu i św. Jana Chryzostoma Teodor stwierdził, że dyscyplina „ekonomii świętych” głoszona przez synod, zgodnie z którą mniejsze zło (w tym przypadku cudzołożne małżeństwo cesarza) mogłoby być tolerowane w pewnych okolicznościach, nie ma żadnej podstawy biblijnej.

 

Kilka lat później cesarz Nikeforos zmarł podczas wojny przeciwko Bułgarom (25 lipca 811). Na tron wstąpił Michał I. Nowy cesarz wezwał z wygnania Teodora, który stał się jego głównym doradcą. Pokój nie trwał jednak długo. W lecie 813 r. Bułgarzy zadali poważną klęskę Michałowi I pod Adrianopolem. Armia ogłosiła nowym cesarzem Leona V Ormianina (775-820).

 

Kiedy Leon pozbawił urzędu patriarchę Nikeforosa i potępił kult obrazów, Teodor przewodził oporowi przeciwko ikonoklazmowi. W rzeczy samej, Teodor przeszedł do historii nie tylko jako przeciwnik „synodu cudzołóstwa”, ale także jako jeden z wielkich obrońców obrazów świętych podczas drugiej fazy ikonoklazmu.

 

W Niedzielę Palmową roku 815 odbyła się procesja tysiąca mnichów w Studios, wewnątrz ich klasztoru, ale dobrze widoczna. Mnisi nieśli ikony świętych i śpiewali uroczyste pieśni na ich cześć.

 

Między rokiem 815 a 821 Teodor był biczowany, więziony i wygnany do różnych miejsc w Azji Mniejszej. W końcu udało mu się wrócić do Konstantynopola, ale już nie do jego klasztoru. Następnie osiedlił się ze swoimi mnichami po drugiej stronie Bosforu, w Prinkipo, gdzie zmarł 11 listopada 826 roku.

 

Non licet („nie wolno”) z Ewangelii św. Mateusza (Mt 13, 3-11), które św. Jan Chrzciciel wypowiedział przeciwko tetrarsze Herodowi za jego cudzołóstwo rozbrzmiewało wiele razy w historii Kościoła. Św. Teodor Studyta, prosty zakonnik, który ośmielił się rzucić wyzwanie cesarskiej władzy i kościelnej hierarchii jego czasów, może być uznany, nawet dziś, za jednego z niebiańskich protektorów tych, którzy w obliczu groźby zmiany katolickiej praktyki w sprawie małżeństwa mają odwagę powtórzyć tamto nieelastyczne non licet.

 


Roberto de Mattei

 


 


DATA: 2015-09-23 18:52
AUTOR: ROBERTO DE MATTEI
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

@niedowiarek: mylisz się, wiele osób się kontaktowało, np. św. Faustyna czy św. o. Pio kontaktowali się z Jezusem.
ponad 2 lata temu / Rozczarowany
 
Może dobrze by było nie powoływanie się na Boskie i Chrystusowe prawa bo nikt nie kontaktuje się z tymi mitycznymi osobami.Są to wyłącznie dogmaty ustanowione przez ludzi którzy jako hierarchowie Kościoła Katolickiego w tym imieniu ustanawiają nakazowe prawa.
ponad 2 lata temu / niedowiarek
 
No ale co dalej z tym synodem? Potępiono w końcu kiedyś oficjalnie jego wynik?
ponad 2 lata temu / Wojtek
 
no tak,nic nowego pod słońcem...
ponad 2 lata temu / Grażyna
 
no właśnie
ponad 2 lata temu / oczarowany
 
ragmenty z Breviariu Fidei, doktrynalnych wypowiedzi Kościoła: To dedykowane Polskiemu Episkopatowi: (List Episkopatu Niemieckiego z 1875 r.) ... Postanowienia Soboru Watykańskiego I nie dają również najmniejszej podstawy do przypuszczenia, że dzięki nim papież stał się władcą absolutnym, bardziej niż jakikolwiek monarcha świecki. Przede wszystkim zakres, na który rozciąga się kościelna władza papieska, jest całkowicie różny od zakresu władzy monarchy świeckiego; nigdzie też katolicy nie zaprzeczają pełnej suwerenności władcy świeckiego w dziedzinie państwowej. Pominąwszy jednak nawet tę sprawę, nie można stosować do papieża pojęcia monarchy absolutnego nawet odnośnie do praw kościelnych GDYŻ PODLEGA ON PRAWU BOŻEMU I ZARZĄDZENIOM, KTÓRE CHRYSTUS DAŁ SWOJEMU KOŚCIOŁOWI JAKO JEGO BOSKI ZAŁOŻYCIEL, w przeciwieństwie do prawodawcy świeckiego, mogącego zmienić konstytucję państwową. USTRÓJ KOŚCIOŁA OPIERA SIĘ WE WSZYSTKICH SWOICH ISTOTNYCH PUNKTACH NA USTANOWIENIU BOŻY
ponad 2 lata temu / nederlanden
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
REKLAMA
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.

 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI