DZIŚ JEST:   03   CZERWCA   2020 r.

Św. Karola Lwangi i towarzyszy
Św. Jana Grande
 
 
 
 


Polonia Christiana nr 30  >   TEMAT NUMERU: CO MIESIĄC POWSTANIE

Rozmowa z prof. Krzysztofem Koehlerem

Wszyscy jesteśmy insurgentami


Z profesorem Krzysztofem Koehlerem, badaczem literatury, poetą, scenarzystą rozmawia Arkadiusz Stelmach.

Jak odniósłby się Pan do hasła "Wszyscy jesteśmy powstańcami"? Czy rzeczywiście można tak o nas, Polakach, powiedzieć?

– Myślę, że trzeba tu wyszczególnić dwa aspekty zbiorowej świadomości Polaków: z jednej strony długie trwanie naszej tożsamości w okresie przedrozbiorowym oraz to, co ukształtowało się po utracie niepodległości. W czasach I Rzeczypospolitej wśród szlachty rozpowszechnił się wizerunek szlachcica – obywatela, ale i rokoszanina. Widzimy w piśmiennictwie z tamtej epoki, że obywatel‑rokoszanin krytycznie patrzy władzy na ręce. W XVII wieku szczególnego znaczenia nabiera pojęcie absolutum dominium. Stąd naturalna nieufność republikańska i wolnościowa do – faktycznych czy urojonych – absolutystycznych zabiegów monarchy. Z drugiej jednak strony mamy postawę rokoszową w stylu Zebrzydowskiego czy Lubomirskiego, która to postawa źle się nam kojarzy, bowiem jest w niej wątek anarchistyczny. Gani to, na przykład, Skarga, piętnujący myślenie o wolności jako o kategorii absolutnej, która wyrasta ponad polis, ponad obowiązki wobec wspólnoty. I jedna, i druga tendencja to nasza tradycja: na dobre i na złe.

Jak ten konflikt pomiędzy władzą a 
libertas rozumiała szlachta?

– Otóż właśnie różnie. Z jednej strony chętnie przyznawano się do myślenia, że wolności zagraża każda władza, nawet władza monarchy wybranego na polu elekcyjnym. Władza domaga się kontroli, na tym ma opierać się proces polityczny. Ale był w tym myśleniu jakiś pierwiastek chorobliwej podejrzliwości: bywało, że króla postrzegano jako postać otoczoną zgrają zagranicznych doradców, np. jezuitów, którzy spychają monarchę na pozycje absolutystyczne. Widać to przy okazji rokoszu Zebrzydowskiego i roli, jaką w oczach rokoszan odegrał ksiądz Skarga.

Z drugiej jednak strony świadomość rokoszowa nie jest świadomością powstańczą, bowiem rokosz miał ciągle jakiś wątek legalistyczny. Postrzegano go bowiem jako wystąpienie nie ­przeciwko władzy, ale przeciwko wynaturzeniom władzy. Mamy wielkie bogactwo utworów literackich, w których ten temat jest obecny.

Zmieniło się to po utracie niepodległości. W mojej książce o dworku w kulturze szlacheckiej napisałem, że szlachta w chwili utraty przez Polskę niepodległości miała odczucie wyalienowania. W ciągu jednej nocy stała się podmiotem obcych praw – praw zaborcy. Prowadziło to do stanu egzystencjalnego przerażenia: nie jestem już obywatelem Rzeczypospolitej! A zatem kim ja właściwie jestem? Co powinienem robić? Jak się ocalić?

Powyższy tekst jest tylko FRAGMENTEM artykułu opublikowanego w magazynie "Polonia Christiana".

zamów e-wydanie   zamów wydanie papierowe
 

Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 

 

Nie toczą się żadne prace nad wypowiedzeniem konwencji stambulskiej – zapewniała w środę przedstawicieli lewicowo-liberalnej opozycji wiceminister rodziny Iwona Michałek.

 
 

Temat regulacji dostępu do broni palnej zawsze wzbudza dużo emocji. Dlaczego? Jak to się stało, że Polska jest jednym z najbardziej rozbrojonych krajów Europy i w jakim kierunku zmierzamy? A nade wszystko - po co nam broń. Gościem PCh24TV jest red. Łukasz Warzecha. Rozmawia Marcin Austyn.

 

Skrajnie lewicowa Partia Razem nie ceni chyba zbytnio historycznej wiedzy swych zwolenników, gdyż publikując grafikę w obronie demolujących amerykańskie miasta terrorystów z Antify posłużyła się między innymi wizerunkami… rotmistrza Witolda Pileckiego i Ireny Sendlerowej.

 

Tylko szczepionka jest jedynym skutecznym rozwiązaniem, które może realnie nas zabezpieczyć i ostatecznie pokonać pandemię. Jeżeli ona się pojawi, będzie bezpieczna i potwierdzona będzie jej skuteczność, to zaczniemy szczepienia – powiedział wiceminister zdrowia Waldemar Kraska. Dopytywany dodał, że będzie rekomendował nieobligatoryjne szczepienia.

 

Czas na „Wielki Reset” – uważa przewodniczący WEF, czyli Światowego Forum Ekonomicznego. Profesor Klaus Schwab pisze na stronie swej organizacji, że odpowiedź na COVID-19 pokazała, iż możliwy jest reset naszych fundamentów gospodarczych i społecznych po to, by przejść do tak zwanego kapitalizmu interesariuszy.


Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 

Copyright 2020 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.