DZIŚ JEST:   10   SIERPNIA   2020 r.

Św. Wawrzyńca, męczennika
Św. Amadeusza Portugalskiego
 
 
 
 

Tłusty czwartek – wyjątkowy czas dla cnoty umiaru

Tłusty czwartek  – wyjątkowy czas dla cnoty umiaru
Zdjęcie ilustracyjne pixabay.com

Tradycja tłustego czwartku liczy sobie wiele stuleci. Dla wielu stanowi okazję do folgowania niekontrolowanemu obżarstwu. Jego skutki niszczą radość z przeżywania tego dnia. Tłusty czwartek, to doskonała okazja do praktykowania czwartej kardynalnej cnoty – umiaru.  

 

Zwyczaje przypominające tłusty czwartek sięgają korzeniami czasów pogańskich. Obchodzono wówczas nadejście wiosny. Z pogaństwa wzięło się zabobonne przeświadczenie, jakoby niezjedzenie pączka przekreślało szanse na dobrobyt do końca roku. Albo jakoby należało zjeść orzeszka, ukrytego w niektórych pączkach.

 

Drzewiej owe pączki były twardsze, wypełnione smalcem. Twarda konsystencja to nie wszystko. Nasi przodkowie wypiekali pączki z nadziewanym słoniną ciastem chlebowym i przyrządzano je na smalcu z tłustym mięsem.  

 

Przysmaki te stały się słodkie w XVI wieku, a okrągłego kształtu nabrały na przełomie XVII i XVIII stulecia. Określano je blinami, babałuchami albo kreplami (na Śląsku). Zwyczaj raczenia się nimi w tłusty czwartek do Polski dotarł w XVII wieku. Pierwotnie obowiązywał głównie w miastach i dworach. Pod koniec XIX wieku, a nawet później rozpowszechnił się na wsi. Dawniej w ten dzień raczono się nie tylko pączkami, lecz również pierogami z gryczaną lub jaglaną kaszą, kapustą ze słoniną lub sadłem, żurem. Niekiedy podawano też samą słoninę. Spożywano też żołądki wieprzy nadziewane kaszą, zwane maćkami. 

 

W minionych stuleciach przeżywano wszystko intensywniej: zarówno post, jak i karnawał. Biesiady tłustoczwartkowe wiązały się zatem z ubiciem świniaka i jego zjedzeniem go w całości. Nie wychodzono przed jego spożyciem. Następnie zaś przenoszono się do następnego domu. Stoły w szlacheckich domostwach już od rana uginały się pod ciężarem wszelkiej maści tłustych potraw. 

 

Dawną mentalność doskonale obrazuje obraz Petera Bruegela „Walka karnawału z postem”. Choć skrywa rozmaite alegorie, to jednak nie należy zapominać o tej podstawowej. Tłusty czwartek wiąże się ze zbliżającym się Wielkim Postem. Chodziło bowiem skorzystanie z możliwości zabawy przed jego nadejściem. Do Wielkiego Postu podchodzono kiedyś o wiele poważniej niż współcześnie. Nie tylko rezygnowano z wszelkich zabaw, lecz również szorowano garnki, by nie pozostawała w nich nawet krztyna tłuszczu. Dziś nie dostrzegamy owej walki karnawału z postem, gdyż żyjemy w dobie wszechobecnego karnawału i niechęci do postu. Traci na tym także sam karnawał wyzuty ze swego wyjątkowego charakteru.  

  

Umiarkowanie w jedzeniu i piciu 

 

Watro też pamiętać o najważniejszej cnocie na ten dzień – cnocie umiaru. Niektóre media opisują bowiem tłusty czwartek jako okazję do „bezkarnego” obżarstwa. Przekonują, że w tym dniu w jakiś cudowny sposób nie trzeba przejmować się nadmiarowymi kaloriami. Zakrawa to na jakiś nawrót magicznego myślenia z czasów pogańskich. Tymczasem nakaz umiar w jedzeniu i piciu obowiązuje w tłusty czwartek tak samo, jak w każdy inny dzień roku.

 

Jak bowiem zauważył Ewagriusz z Pontu „ten, kto panuje nad brzuchem, zmniejsza namiętności, opanowany zaś przez pokarmy, powiększa przyjemności. […] Wiele drewna roznieca wielki płomień zaś mnóstwo pokarmów karmi pożądliwość. […] Żądza pokarmów zrodziła nieposłuszeństwo, a słodkie kosztowanie wypędziło z raju. Obfitość pokarmów sprawia rozkosz podniebieniu, karmi jednak robaka nieumiarkowania, który nie śpi. […] Zaniedbana ziemia rodzi osty, a umysł żarłoka wypuszcza pędy obrzydliwych myśli” [O ośmiu duchach zła, 1-2 / zycie-duchowe.pl/].

 

Oczywiście katolickiej i polskiej kulturze znajduje się miejsce na radość i świętowanie, więc czemu tego nie czynić? Pomoże w tym sprawność umiaru!

 

Źródła: focus.pl / polskieradio.pl / historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com  / zycie-duchowe.pl / pch24.pl

 

Marcin Jendrzejczak

 


DATA: 2020-02-20 22:47
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
14
 
 
 
Skomentuj artykuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

Roważania nad Tłustym Czwartkiem to preludium do dyskusji nad Wielkim Piątkiem. Skoro udało się doprowadzić do zakazu handlu w niedzielę - pomyslmy o zakazie sprzedaży i spożywania mięsa w miejscach publicznych.
5 miesięcy temu / Izydor Oracz
 
Tłusty czwartek, to także wyjątkowy dzień dla polskich urzędów skarbowych. Wszak w Polsce na pączki/kreple podatek VAT nalicza się wedle trzech różnych stawek podatkowych.
5 miesięcy temu / sorcier
 
Od pewnego czasu, to jest mniej więcej zeszłorocznych wakacji zacząłem stosować w życiu naukę kościoła bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Chociaż wiem, że przede mną jeszcze długa droga. Od tamtego czasu np większość piątków poszczę ale nie tylko te dni obowiązkowe. Staram się zachowywać umiar i muszę powiedzieć, że efekty są spore. Można by rzec: wiara czyni cuda. Oprócz efektów fizycznych poprawia się zdecydowanie całe moje życie. Żałuję tylko, że wcześniej nie umiałem do tego dorosnąć.
5 miesięcy temu / Marcin
 
Dobry artykuł! Nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu to jeden z grzechów głównych - także w tłusty czwartek.
5 miesięcy temu / Magda
 
bez przesady.
5 miesięcy temu / Samanta
 
Jakoś nigdy obżarstwa nie miałem dopóki nie wyjechałem z polski. Polskie jedzenie jest niedobre. Takich smakołyków jak we Włoszech, Hiszpanii, Francji czy Grecji nie znajdzie się nigdzie na świecie. Te mityczne polskie szynki, chleby, mięso czy ziemniaki to wielka bujda. W Polsce nie da rady być obżartuchem.
5 miesięcy temu / Francuz
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2020 by
STOWARZYSZENIE KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.