DZIŚ JEST:   10   LIPCA   2020 r.

Św. Kanuta, króla
Św. Antoniego Peczerskiego
 
 
 
 

Śpiewajmy kolędy. I niech moc struchleje!

Śpiewajmy kolędy. I niech moc struchleje!
fot. Tomasz Adamowicz / FORUM

Bez wątpienia pojawienie się w „kościelnym repertuarze” kolęd sprawia, że nasze świątynie stają się wyjątkowo rozśpiewane. Wielu z utęsknieniem wyczekuje chwili, kiedy będzie można radośnie wyśpiewać chwałę Dzieciątka Jezus, które przyszło na świat wśród nocnej ciszy, a na wieść o Jego narodzeniu moc struchlała!

 

Pośród tak wielu kolęd dwie zajmują szczególne miejsce. To ich słowa przypominają bowiem – w noc Bożego Narodzenia – całemu światu chwilę, w której zamieszkało między nami Słowo, które stało się ciałem.

 

Wśród nocnej ciszy

Mówiąc o wyjątkowym charakterze kolędy „Wśród nocnej ciszy” należy koniecznie przypomnieć o x. Michale Marcinie Mioduszewskim i jego dziele zatytułowanym „Śpiewnik Kościelny czyli Pieśni Nabożne z Melodyjami w Kościele Katolickim Używane a dla Wygody Kościołów Parfijalnych przez X. M. M. Mioduszewskiego Zgrom. XX. Miss. Zebrane”. W nim bowiem, a mówiąc precyzyjne w pochodzącym z 1853 roku dodatku do śpiewnika, została opublikowana po raz pierwszy kolęda, która w wielu polskich kościołach rozpoczyna Pasterkę.

 

Jeśli zajrzymy do śpiewnika x. Mioduszewskiego odnajdziemy „Wśród nocnej ciszy” w rozdziale Msze (Msza na Boże Narodzenie). Znana nam kolęda pojawia się tam w formie pieśni mszalnej, której kolejne zwrotki przeznaczone są do śpiewania podczas poszczególnych części Mszy Świętej. Znane nam dobrze pierwsze cztery z nich brzmiały na Introitus.

 

Podczas śpiewu tej wyjątkowej kolędy warto zwrócić uwagę na precyzyjne trzymanie się pierwotnej wersji ostatniego wersu czwartej zwrotki: Wierząc, żeś jest pod osobą ( a nie jak to czasem słyszymy „pod osłoną), gdyż właśnie takie jego brzmienie jest zgodne z katolicką nauką o Przeistoczeniu odbywającym się podczas każdej Mszy Świętej.

 

Z pewnością warto poznać kolejne części tej kolędy, ograniczanej właśnie tylko do czterech zwrotek. Choćby dlatego aby – być może z pewnym zdziwieniem – stwierdzić, że w części przeznaczonej na Agnus Dei odnajdziemy nawiązania do Męki Pańskiej. Tak, bowiem trzeba nam pamiętać, iż spoglądając na leżące w szopce Dzieciątko Jezus patrzymy na Tego, który oddał za nas życie, bowiem „do końca nas umiłował”. I nie chodzi tu przecież o psucie sobie bożonarodzeniowego nastroju, ale o szerokie, prawdziwie katolickie spojrzenie na historię zbawienia.

 

Baranku Boży! co ludzkie winy
Przyszedłeś gładzić, Boże Jedyny
I zaraz od narodzenia
Rozpoczynasz Swe cierpienia,
Przepuść nam Panie!

Baranku Boży! co świata długi
Przyjąłeś na się w postaci sługi
I wypłacasz nadobficie
Poświęcając za nas życie
Przepuść nam Panie!

Baranku Boży! Niepokalany,
Coś za nas poniósł na krzyżu rany:
Do Ciebie grzeszni wołamy,
Twojej litości  błagamy,
Przepuść nam Panie!

 

Bóg się rodzi

We wspomnianym śpiewniku natrafimy również na kolędę „Bóg się rodzi”. W wielu parafiach to właśnie ta pieśń pełni rolę tego wyjątkowego znaku, że nadszedł czas rozpoczęcia Mszy Pasterskiej. Tekst kolędy to „Pieśń o Narodzeniu Pańskim” autorstwa jednego z najwybitniejszych polskich poetów XVIII wieku, Franciszka Karpińskiego.

 

Majestatyczny i podniosły, uwydatniający znaczenie cudu, jaki miał miejsce w stajence utwór powstał w Dubiecku nad Sanem na zamówienie księżnej marszałkowej Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej . Kolęda, wraz z innymi utworami składającymi się na „Pieśni Nabożne”, zabrzmiała po raz pierwszy w 1792 r. w Starym Kościele Farnym w Białymstoku. W tym samym też roku ukazało się jej i innych „Pieśni nabożnych” pierwsze wydanie sporządzone w klasztorze oo. Bazylianów w Supraślu.

Trudno nie ulec wzruszeniu śpiewając rozpoczynające kolędę słowa:

 

Bóg się rodzi, moc truchleje,
Pan niebiosów obnażony,
Ogień krzepnie, blask ciemnieje,
Ma granice nieskończony,
Wzgardzony, okryty chwałą;
Śmiertelny, Król nad wiekami

 

Utwór w piątej strofie nabiera – nie tracąc nic z głębi - wybitnie narodowego charakteru, co w połączeniu z melodią poloneza, na którą jest śpiewany, może skruszyć nawet najtwardsze serce.

Zacytujmy za x. Mioduszewskim:

 

Podnieś rękę Boże Dziecie,
Błogosław krainę miłą,
W dobrych radach, w dobrym bycie,
Wspieraj iej siłę swą siłą,

Dom nasz i majętność całą,
I twoje wioski z miastami!
A Słowo Ciałem się stało,
I mieszkało między nami.

 

Bez trudu dostrzeżemy różnice w tekście z tym, co najczęściej słyszymy w naszych świątyniach. W tekście opublikowanym we wspomnianym „Śpiewniku” x. Mioduszewskiego, pojawia się, kiedy jest mowa o „wioskach i miastach” zaimek dzierżawczy „Twoje”. Tak też jest w oryginale „Pieśni o Bożym Narodzeniu” Karpińskiego – „Twoje wioski z miastami!”.

 

„Twoje”, czyli całkowicie należące do Boga! Niezależnie od tego, czy są to wielomilionowe, nowoczesne metropolie, czy wsie tak małe, że z trudem zidentyfikujemy ich obecność na mapach. To wszystko: mieszkańcy, zabytki, bloki mieszkalne, kościoły, pola uprawne, zabudowania gospodarcze, stanowi własność Bożej Dzieciny! Z pewnością tę prawdę lepiej oddaje obecne u Karpińskiego słowo „Twoje” niż pozbawiony wyrazu i blady zwrot „wszystkie”. To jednak trudna prawda, bo przecież tak bardzo lubimy wierzyć, że to co mamy jest „nasze”, zatem możemy robić z „tym” co nam się tylko podoba. Mroczne, by nie rzecz mordercze echo tej postawy pobrzmiewa w znanym z proaborcyjnych marszów hasła: „moje ciało, mój wybór”...

 

Szkoda, że wraz z zakończeniem okresu kolędowania w świątyniach, znów wszystko wróci do starych kolein, a kościoły ulegną wyraźnemu wyciszeniu: bo wstyd, bo nie znam słów, bo nie umiem śpiewać...

 

Przypomnijmy sobie wówczas słowa, które we wstępie do „Śpiewnika” nakreślił x. Mioduszewski:

„Wiadomo każdemu wiernemu, że pienia nabożne, są cząstką czci zewnętrznej którą Panu Bogu oddajemy, że są tak dawne jak i Religija, że ogłaszają Tajemnice i dobrodziejstwa Boskie, że nakoniec są dowodem czci wewnętrznej a skutkiem przepełnienia serc naszych miłością Bożą”.

 

Co zatem powstrzymuje Cię od śpiewania?

 

 

Łukasz Karpiel


DATA: 2017-12-23 17:14
AUTOR: ŁUKASZ KARPIEL
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
3
 
 
 
Skomentuj artykuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

Padniemy na twarz przed Tobą wiedząc żeś Jest pod osłoną chleba i wina.
ponad 2 lata temu / Leo
 
Pod Osobą chleba i wina??? Chleb i wino są materią, a nie osobą... Logos, bądź też Słowo Wcielone jest Drugą Osobą Boską, ale w Tajemnicy Eucharystii to właśnie Wcielone Słowo ukrywa się przed naszymi zmysłami pod postaciami (pod osłoną) chleba i wina...
ponad 2 lata temu / lesi
 


 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2020 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.