DZIŚ JEST:   18   LIPCA   2019 r.

Św. Szymona z Lipnicy
Św. Brunona, biskupa
 
 
 
 

Sobór Watykański II z perspektywy polskich komunistów

Sobór Watykański II z perspektywy polskich komunistów
Lothar Wolleh [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)]

Jednym z istotnych wydarzeń w dziejach Kościoła Katolickiego XX wieku był bez wątpienia zwołany przez papieża Jana XXIII Sobór Watykański II. Jego inauguracja nastąpiła 11 X 1962 r. Prace soborowe trwały przez kilka kolejnych lat do oficjalnego zamknięcia obrad soboru, co nastąpiło za pontyfikatu papieża Pawła VI 8 grudnia 1965 r. W czasie soboru dokonano wielu zmian w liturgii, kwestii ekumenizmu, działalności misyjnej, stosunku Kościoła Katolickiego do innych wyznań, roli środków masowego przekazu. W czterech sesjach soboru uczestniczyli biskupi i teologowie z całego świata, wśród nich byli także hierarchowie pochodzący z krajów komunistycznych, pozostających pod hegemonią Związku Sowieckiego, promującego ateizm.

 

Prace soborowe, jego przebieg, kierunki zmian, toczące się podczas niego rozmowy (zwłaszcza te kuluarowe) były przedmiotem zainteresowania służb dyplomatycznych, jak również specjalnych wielu państw. Soborowi „przypatrywały” szczególnie się służby krajów komunistycznych zniewolonej Europy Środkowo – Wschodniej.  

 

Stosunek polskich komunistów do Soboru Watykańskiego II ukazuje książka Sobór oczami polskich komunistów. Sobór Watykański II  w świetle dokumentów MSW i MSZ, przygotowana przez Wojciecha Kucharskiego i Dariusza Misiejuka w oparciu o zachowane dokumenty wytworzone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Publikację otwierają dwa opracowania pióra wspomnianych autorów, dotyczące sposobu postrzegania soboru odpowiednio przez ówczesną komunistyczną dyplomację PRL i komunistyczną bezpiekę. Uzupełnieniem ich jest wybór dokumentów (131) przechowywanych w Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej i Archiwum Akt Nowych. Dostępna dla historyków dokumentacja, będąca spuścizną archiwalną MSZ czy MSW, jest niekompletna i fragmentaryczna, co zgodnie z prawidłami sztuki zaznaczyli w książce jej autorzy.

 

Sobór Watykański II wielokrotnie komentowano na łamach ówczesnej prasy, dyplomaci PRL pisali dotyczące go liczne sprawozdania czy analizy. Funkcjonariusze bezpieki inwigilowali jego przebieg oraz podejmowali działania o charakterze inspirującym, jak również dezintegrującym.

 

Lektura obydwu tekstów oraz analiza opublikowanych dokumentów poszerza wiedzę na temat soboru, jak również funkcjonowania wspomnianych służb także w wymiarze personalnym. Komunistyczni włodarze ówczesnej Polski obawiali się, że podczas soboru podniesiona zostanie kwestia stosunku Kościoła do komunizmu. Niebezpieczeństwo stwarzało także potencjalne uczestnictwo w pracach soborowych biskupów katolickich z krajów pozostających w „sowieckiej strefie wpływów”. Dlatego komunistyczna dyplomacja ich udział w pracach soboru uzależniała od ewentualnych ustępstw w konkretnych kwestiach. Służba Bezpieczeństwa „przygotowując” się do soboru zbierała wszelkie informacje dotyczące jego organizacji na niwie krajowej, jak i międzynarodowej. Kwestia ta była przedmiotem narad i wspólnych działań służb specjalnych komunistycznych państw. W zdobywanie informacji na temat soboru zaangażowano wielu funkcjonariuszy. Jednym z nich był ówczesny mjr Konrad Straszewski z Departamentu IV SB MSW, który pod „legendą” studenta wyjechał realizować swoją misję do Watykanu.

 

Wymiernym rezultatem działalności utworzonego w celu inwigilowania przebiegu Soboru Inspektoratu Zagranicznego Departamentu IV SB MSW było wydawanie dziennego „Biuletynu Informacyjnego” (potem „Soborowego Biuletynu Informacyjnego”), który trafiał na biurka członków KC PZPR. Przebieg soboru był także przedmiotem zainteresowania rezydentury wywiadu w Rzymie, której funkcjonariusze działali niejednokrotnie pod przykrywką Ambasady PRL w Rzymie. Jej działalność widoczna jest w postaci opisanych przez autorów działań inspirujących prasę we Włoszech do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji szkalujących niektórych biskupów z Polski uczestniczących w soborze. Szereg działań SB podjęła także z myślą o poderwaniu autorytetu Prymasa Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

 

Według komunistów polscy biskupi podczas soboru odnowili kontakty z przedstawicielami episkopatów z całego świata, umocnili kontakty duchowieństwa polskiego z „reakcyjnymi kręgami emigracji polskiej”, do znacznej rangi podnieśli przygotowania do uroczystości Milenium Chrztu Polski, przypadające na 1966 rok.

 

Innym rezultatem soboru było poruszanie przez biskupów polskich w różnych postaciach problematyki antykomunistycznej, jak również dostrzeżenie przez hierarchów z całego świata osoby i potencjału abp. krakowskiego, Karola Wojtyły.

 

Sobór oczami polskich komunistów. Sobór Watykański II  w świetle dokumentów MSW i MSZ, wstęp, wybór i opracowanie Wojciech Kucharski, Dariusz Misiejuk, Warszawa 2017, ss. 448.

 

Mariusz Krzysztofiński

 


DATA: 2019-01-11 09:25
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
6
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

A do czego zmierza ustanowienie nadzwyczajnych szafarzy? jest ich coraz więcej.
6 miesięcy temu / ena
 
To nic nie znacząca książka. Zapewne byłaby ciekawa o postawie polskich biskupów i ich wpływie (bądź nie) na zmiany jakie zaszły też i w polskim kościele. Pamiętam jak byliśmy w akademickim duszpasterstwie zafascynowani Soborem czytając też T.P. Słuchaliśmy biskupów powracających z Rzymu. Niestety nie rozumieliśmy co tam się kroi? Szkoda, że Kard. Wyszyński był zajęty 1000leciem i chyba nie bardzo wiedział co młodszy kard. Wojtyła miał do powiedzenia w kuluarach w Watykanie. Szydło wyszło z worka ale już po niewczasie.
6 miesięcy temu / katopolie
 
Czekamy na książki : > Sobór oczami polskich biskupów < ; > Papież Jan Paweł II o II Soborze Watykańskim
6 miesięcy temu / iskierka
 
Szkoda, że piszecie o tej książce dopiero teraz, gdy jest praktycznie nie do dostania. Ta książka przeszła kompletnie bez echa, nawet nie wiedziałam, że się pojawiła na rynku.
6 miesięcy temu / Iw
 


 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2019 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.