DZIŚ JEST:   25   WRZEŚNIA   2018 r.

Św. Kleofasa
Bł. Ładysława z Gielniowa
 
 
 
 

Referendum prezydenta Dudy. Zabawa z suwerennością i zaciskanie obroży

Referendum prezydenta Dudy. Zabawa z suwerennością i zaciskanie obroży
Fot. Adam Chelstowski / FORUM

Z tych pytań nowej konstytucji nie będzie. A jeśli już coś powstanie, będzie to prawdopodobnie kalka najpoważniejszych błędów, jakie popełniono przy tworzeniu obowiązującej Konstytucji RP z 1997 roku. Niektóre z propozycji referendalnych są nie tylko szkodliwe, ale wręcz niebezpieczne – związują państwo polskie na najwyższym poziomie prawnym sojuszami i układami, które w takim kształcie radykalnie ograniczą możliwości prowadzenia suwerennej polityki zagranicznej.

 

Projekt zestawu 15 pytań referendalnych, które zostały zaprezentowane podczas posiedzenia Narodowej Rady Rozwoju, dotyczy przeprowadzenia w dniach 10-11 listopada 2018 roku ogólnopolskiego referendum w sprawie zmiany lub uchwalenia nowej konstytucji.

 

Na wstępie warto przypomnieć, że sprawa samego przeprowadzenia referendum rozstrzygnie się dopiero po rozpatrzeniu przez Senat wniosku Prezydenta RP, gdyż zgoda tej izby jest wymagana do tego, by takie głosowanie mogło dojść do skutku. Wymóg ten zyskuje na znaczeniu, jeśli spojrzymy na treść tych pytań.

 

Coś dla senatorów

O ile odpowiedź na pierwsze dwa pytania dotyczy zakresu i trybu wprowadzania zmian konstytucyjnych, a pytanie trzecie zmierza do zniesienia zgody Sejmu na referendum, które chciałaby zorganizować duża grupa obywateli, o tyle pytanie czwarte ma już określoną wagę aksjologiczną. Daje bowiem szansę naprawienia jednego z wielu kuriozalnych rozstrzygnięć, jakie postkomuniści wraz z ludowcami z PSL i liberałami z UW wprowadzili do Konstytucji RP z 1997 roku. Odwołanie się w preambule ustawy zasadniczej do chrześcijańskiego dziedzictwa Narodu Polskiego winno wybrzmieć jasno i klarownie, nie tylko jako inspiracja dla współcześnie żyjących Polaków, ale przede wszystkim przez tradycyjne Invocatio Dei. To otwierające akt zawołanie „W imię Boga Wszechmogącego” w 2010 roku trafiło do projektu konstytucji autorstwa Prawa i Sprawiedliwości, po czym ze strony polityków tej partii na długie lata zapadła głucha cisza. 

 

Pozostałe pytania – może z wyjątkiem ostatniego, w sprawie ustroju samorządowego - mogą jednak wywoływać zdumienie i rozczarowanie. Próżno bowiem szukać w nich śladów poważnego, całościowego namysłu nad ustrojem politycznym III Rzeczypospolitej. Ale prawdopodobnie nie w tym celu zostały zredagowane. Prezydent Andrzej Duda wraz ze współpracownikami realizują tą drogą własną linię polityczną, osadzoną w strategii pozyskania jak największego poparcia dla reelekcji obecnej głowy państwa w wyborach prezydenckich 2020 roku.

 

Linia ta kształtowana jest m.in. przez stosunki polityczne Pałacu Prezydenckiego z ośrodkiem decyzyjnym PiS. W relacjach tych prezydent nie chce pozwolić na otwarty i jawny konflikt, a jednocześnie, niezależnie od  Jarosława Kaczyńskiego, dąży do pozyskania dla siebie poparcia. Dlatego też 9 spośród 15 pytań zostało ułożonych w sposób utrudniający senatorom partii rządzącej zablokowanie inicjatywy prezydenta. Dotyczą one najważniejszych programowych działań PiS oraz fundamentów polityki zagranicznej obecnego obozu władzy – jakże więc senatorowie mogliby nie chcieć zapytać Polaków o wpisanie do konstytucji programu 500+, czy też obecności Polski w Sojuszu Północnoatlantyckim?

 

Coś dla elektoratu

Referendalna „piętnastka” to zarazem propozycje ułożone z myślą o elektoracie Prawa i Sprawiedliwości, który głosował na Andrzeja Dudę w 2015 roku. W pytaniach, szczególnie tych dotyczących zasiłków oraz wieku emerytalnego, obóz prezydencki upatruje szansy na zbudowanie przyzwoitej, a więc co najmniej 30-procentowej frekwencji. Liczba zainteresowanych podniesieniem do rangi konstytucyjnej niskiego wieku przejścia na emeryturę jest teoretycznie wysoka, gdyż obecnie przed taką decyzją znajdują się osoby z roczników 1958-1960, a więc z końcówki dużego, powojennego wyżu demograficznego. Są to ludzie, spośród których już nieliczni decydują się na emigrację zarobkową, a więc obecnie są w kraju i myślą o swojej najbliższej przyszłości. Podobnie sprawa wygląda z ich dziećmi, czyli pokoleniem 32-35 latków, które – choć bardziej skłonne opuszczać kraj – jest liczne i przeważnie posiada już potomstwo. Dla tych osób obietnice socjalne mogą mieć istotne znaczenie, podobnie jak obecność Polski w strukturach UE i NATO, co wydaje się wciąż pozostawać społecznym dogmatem.

 

Kalkulacje Pałacu Prezydenckiego potwierdza pierwszy sondaż po opublikowaniu pytań, w którym 45 proc. ankietowanych deklaruje udział w referendum i zarazem większością głosów pozytywnie odpowiada na niemal wszystkie pytania. W badaniu przeprowadzonym przez IBRIS dla portalu Onet minimalną większość odpowiedzi negatywnych – w granicach błędu statystycznego – odnotowano tylko przy pytaniu o zasiłki z programu 500+.

 

Dobrymi chęciami pytania wybrukowane

Sama inicjatywa prezydenta Dudy z perspektywy nawet pobieżnego oglądu obowiązującego porządku konstytucyjnego brzmiała początkowo sensownie. Próba rewizji obecnej ustawy zasadniczej dawała przestrzeń do formułowania propozycji odejścia przynajmniej od najbardziej szkodliwych i kuriozalnych elementów obecnego systemu konstytucyjnego. Ale w przedstawionych pytaniach, praktycznie nie dających szansy na poważną refleksję ustrojową, jest coś niebezpiecznego i szkodliwego dla przyszłości Polski i Polaków.

 

Po pierwsze, partykularyzm i upartyjnienie treści pytań do referendum zamienia całą refleksję ustrojową w plebiscyt poparcia dla władzy. Sam udział w głosowaniu będzie przez wielu odczytywany jako opowiedzenie się za konkretną opcją polityczną, przez co wyniki referendum, przy niskiej frekwencji, mogą nie odzwierciedlać poglądów społeczeństwa. Będą za to odzwierciedlać poglądy głównie elektoratu partii rządzącej i taki skok na elektorat chętnie wykonałby Andrzej Duda.

 

Po drugie, brak jakichkolwiek konstytucyjnych propozycji wstępnych i przerzucenie na społeczeństwo zadania zaprojektowania takiego projektu grozi powstaniem kolejnego konstruktu niespójnego, pozbawionego aksjologii i będącego wynikiem artykulacji sprzecznych oczekiwań, a więc w innych realiach powraca ten sam problem, który stał się jedną z fundamentalnych słabości obecnej konstytucji. Sugerowanie dziesiątkom milionów przeciętnych obywateli, że sami mogą napisać ustawę zasadniczą tworzy wątpliwy moralnie klimat, w którym żadna spójna koncepcja ustroju państwa powstać nie może. Czym innym byłoby choćby rozpropagowanie na szeroką skalę 2-3 projektów konstytucji, zawierających spójne zestawy praw podstawowych, sytuujących formę rządu w modelu parlamentarno-gabinetowym, prezydenckim lub też semiprezydenckim, a następnie zapytanie o zdanie obywateli. Nie należy mieć większych złudzeń co do merytorycznego przygotowania większości obywateli, ale takie swoiste losowanie reżimu politycznego byłoby ograniczone do ram koncepcji, które w samej swej konstrukcji nie generują jeszcze większej dewastacji państwa i społeczeństwa.

 

Dociskanie obroży na suwerenności Polski

Nowelizacja konstytucji w myśl treści przewidzianych w pytaniach referendalnych może także realnie ograniczyć suwerenność naszego kraju. I to nie tylko z uwagi na sprawy wewnętrzne, ale także poprzez spętanie działań państwa polskiego międzynarodowymi zobowiązaniami.

 

Trudno bowiem w inny sposób interpretować podniesienie do rangi zapisów konstytucyjnych spraw, które zawsze konstytucji podlegały, czyli traktatów międzynarodowych dotyczących uczestnictwa Polski w NATO oraz członkostwa w Unii Europejskiej. Czy w takich warunkach można jeszcze prowadzić samodzielną politykę zagraniczną? Pytanie ósme, dotyczące „gwarancji suwerenności Polski w Unii Europejskiej oraz zasady wyższości Konstytucji nad prawem międzynarodowym i europejskim”, utrwala status polskiej suwerenności jako groteski, jako że najważniejsze podmioty wiążące nasze państwo od strony polityki militarnej, ekonomicznej i społecznej szeregiem zobowiązań największego kalibru, mają przeto stać się mocą dwóch innych pytań elementami polskiej konstytucji.

 

Referendum konstytucyjne w kształcie zaproponowanym przez Pałac Prezydencki nie rozwiąże żadnego problemu ustrojowego. Zamiast tego, w przypadku dojścia do skutku sugerowanych w nim zmian konstytucyjnych, może stać się źródłem nowych kłopotów dla Polski i Polaków. Oczywiście, tego scenariusza można uniknąć, jeśli Jarosław Kaczyński dojdzie do wniosku, że ta inicjatywa politycznie mu się nie opłaci, w następstwie czego Senat nie przychyli się do wniosku prezydenta. Tym, co w świecie demokratycznych przesądów może także sparaliżować realizację tych propozycji, jest ewentualna powtórka referendalnej porażki Bronisława Komorowskiego, czyli pójście do urn tak nikłego odsetka Polaków, że cała inicjatywa straci wszelką powagę, nawet w oczach najbliższego Andrzejowi Dudzie elektoratu.

 

Paweł Momro

 

***

Propozycje pytań w referendum konsultacyjnym (wersja pierwotna)

 

  1. Czy jest Pani/Pan za uchwaleniem

                           a) nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

                           b) zmian w obowiązującej Konstytucji RP?

  1. Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem do Konstytucji RP obowiązku przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego, zatwierdzającego zmiany Konstytucji?

  2. Czy jest Pani/Pan za wprowadzeniem do Konstytucji RP obowiązku przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego w sprawach o istotnym znaczeniu dla Państwa i Narodu, jeśli z takim żądaniem wystąpi co najmniej 1.000.000 obywateli?

  3. Czy jest Pani/Pan za odwołaniem się w preambule Konstytucji RP do ponadtysiącletniego chrześcijańskiego dziedzictwa Polski i Europy jako ważnego źródła naszej tradycji, kultury i narodowej tożsamości?

  4. Czy jest Pani/Pan za konstytucyjnym zagwarantowaniem szczególnego wsparcia dla rodziny, polegającego na wprowadzeniu zasady nienaruszalności praw nabytych (takich jak świadczenia „500+”)?

  5. Czy jest Pani/Pan za zagwarantowaniem w Konstytucji RP szczególnej ochrony prawa do emerytury dla kobiet od 60 roku życia, a dla mężczyzn od 65 roku życia?

  6. Czy jest Pani/Pan za konstytucyjnym zagwarantowaniem członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej?

  7. Czy jest Pani/Pan za zapisaniem w Konstytucji RP gwarancji suwerenności Polski w Unii Europejskiej oraz zasady wyższości Konstytucji nad prawem międzynarodowym i europejskim?

  8. Czy jest Pani/Pan za konstytucyjnym zagwarantowaniem członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w NATO (Sojuszu Północnoatlantyckim)?

  9. Czy jest Pani/Pan za zagwarantowaniem w Konstytucji RP szczególnej ochrony polskiego rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego Polski?

  10. Czy jest Pani/Pan za wzmocnieniem w Konstytucji RP pozycji rodziny, z uwzględnieniem ochrony obok macierzyństwa także ojcostwa?

  11. Czy jest Pani/Pan za konstytucyjną ochroną pracy, jako fundamentu społecznej gospodarki rynkowej?

  12. Czy jest Pani/Pan za wzmocnieniem kompetencji wybieranego przez Naród Prezydenta w sferze polityki zagranicznej i zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej?

  13. Czy jest Pani/Pan za przyznaniem w Konstytucji RP gwarancji szczególnej opieki zdrowotnej kobietom ciężarnym, dzieciom, osobom niepełnosprawnym i w podeszłym wieku?

  14. Czy jest Pani/Pan za zagwarantowaniem w Konstytucji RP podziału jednostek samorządu terytorialnego na gminy, powiaty i województwa?


DATA: 2018-07-21 11:14
AUTOR: PAWEŁ MOMRO
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
20
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

Gierki na górze. Tylko Ruch Narodowy dba o interes narodu!
1 miesiąc temu / Komcio
 
Ludzie ! W związku z obecnymi stosunkami w kraju przedstawiam poniżej pomysł nowej konstytucji Polski, który mógłby być punktem wyjścia do dyskusji o nowej konstytucji. Gdy pomysły są sformułowane na piśmie, łatwiej dyskutować. Ponieważ przepisy ustalają zasady działania, prawa i obowiązki władz, obywateli i wszystkich innych podmiotów, powinny być sformułowane w sposób jasny i jednoznaczny. Przedstawiony projekt został opracowany w celu uniknięcia w przyszłości takich perturbacji prawnych, jakie przeżywamy od jakiegoś czasu. W szczególności proponuje się: - uściślenie sformułowań, aby uniemożliwić interpretowanie przepisów zależnie od bieżących potrzeb, - jednoznaczne rozgraniczenie i ustalenie kompetencji Prezydenta Państwa i Prezesa Rady Ministrów wzorem Anglii, gdzie królowa panuje, ale nie rządzi, - usprawnienie procesu prawodawczego, - reformę systemu sądownictwa m. in. przez wprowadzenia dwuinstancyjności również w sprawach będących w gestii Trybunału Konsty
1 miesiąc temu / amcm
 
Może się nie znam ale wystarczy 7 i 9 nie. 5. dziwne bo łączy rodzinę prawa nabyte (jakie kiedy i przez kogo?) i 500+ to chyba jakiś myk więc nie. 8. powinno być wyższość prawa krajowego (nie tylko konstytucji) nad zagranicznym ale dobre i to więc tak. 13 napisane dla siebie :) Prezydent powinien mieć jakieś uprawnienia ale jakie ? Trzeba je wyszczególnić - więc osobne referendum a teraz nie. Dodałbym jeszcze jak w Stanach 15. Czy jest Pani/Pan za powszechnym dostępem do broni dla obywateli Polskich ? oraz 16. Czy jest Pani/Pan za dobrowolnością szczepień ? Oczywiście 15 i 16 wpisane do Konstytucji. Tak czy siak musimy wszyscy iść na to referendum bo nieobecni nie mają racji. Jak nie pójdziemy to pójdą inni jak to bywa przy każdych wyborach z wiadomym skutkiem .....
1 miesiąc temu / marian
 
Zanim zmienimy konstytucję, należałoby zmienić prezydenta.
2 miesiące temu / Zenon
 
Warto jeszcze wziąć pod uwagę ,że w obecnej konstytucji wpisane jest ,że "ZŁOTÓWKA JEST WALUTĄ NARODOWĄ" ... Polska zdaje się ,w traktacie akcesyjnym zobowiązała się do przyjęcia Ojro . Może pytanie do "konstytucjonalistów" ,a nie do obywateli :-) ,czy w nowej konstytucji jest przewidzanie powtórzenie gwarancji "suwerenności monetarnej" . 7 pytanie sugeruje ,że nie .
2 miesiące temu / mk
 
Czy mają takie haki na Dudasza, czy jest z przekonania antynarodowcem i wrogiem suwerennej Polski, pewnie się nie dowiemy, ale wiemy, że jest prawnikiem, jakim cudem zrobił doktorat, skoro prezentuje takie pytania, totalna kompromitacja.
2 miesiące temu / finka
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.