DZIŚ JEST:   19   LIPCA   2019 r.

Św. Symmacha, papieża
Św. Jana Plessingtona
 
 
 
 

Prawdziwe żale zawsze są gorzkie

Prawdziwe żale zawsze są gorzkie
fot.dimitri_c/ pl.freeimages.com

Choć ma już przeszło 300 lat, to po dziś dzień gromadzi w niedzielne popołudnie tłumy wiernych. Wiele ze świątyń przeżywa prawdziwe oblężenie związane z odprawianym w nich nabożeństwem „Gorzkich Żali”. Nie ma w tym nic dziwnego. Któż bowiem boleści sercem nie poczuje, kiedy ustami zaśpiewa o „żalu co duszę ściska”.


Jak podaje słownik, żal to smutek, przygnębienie wywołane jakimś przykrym doświadczeniem, np. porażką, utratą kogoś bliskiego; rozpacz, ubolewanie, żałość, boleść. Można go zdefiniować także jako negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą.

 

W obu tych interpretacjach łatwo dostrzec punkt wspólny. Mówiąc o żalu myślimy o stanie emocjonalnym, za którym nie powinniśmy tęsknić, a wręcz go unikać. Co zatem sprawa, że tak licznie gromadzi wiernych to tak „niedzisiejsze” nabożeństwo?

 

Bez wątpienia jedna z „tajemnic” wyjaśniająca popularność Gorzkich Żali tkwi właśnie w ich językowej specyfice. To wielkopostne nabożeństwo pochodzi z początków XVIII w. - po raz pierwszy odprawiono je w 1707 r. Jego strofy zachowały oryginalne, staropolskie brzmienie. Oczywiście także i to nabożeństwo zostało, mimo wszystko, dotknięte „wiatrem zmian”. W drugiej połowie XX wieku doszło do korekt w tekście nabożeństwa. Jak przypomniał w rozmowie z naszym portalem Michał Buczkowski, autor książki „Gorzkie żale. Między rozumem a uczuciem”: dużą zmianą było na pewno konsekwentne usuwanie słowa „żydzi” z tekstu w pierwszej połowie XX wieku. Nieudolne były też próby odświeżania tekstu, które nierzadko, paradoksalnie, wprowadzały archaizmy w miejsca, gdzie tekst był jasny. Jednak w jego opinii „mimo tych wszystkich różnic w stosunku do wersji pierwotnej nie jest źle. To znacznie lepiej, iż Gorzkie żale są po prostu śpiewane tak, jak je znamy, niżby miały być przedmiotem historyczno-literackich rekonstrukcji, badań…”. Trudno się z tym nie zgodzić.

 

Trzeba zatem cieszyć się, iż nabożeństwo uniknęło większych zmian i umknęło choć w części z rąk różnego autoramentu zapalczywych reformatorów, których daleko posunięte modyfikacje mogłyby pozbawić „Gorzkie Żale” tej aury wyjątkowości. Te uwagi dotyczą także wspaniałych melodii w rytm których wyśpiewywane są kolejne strofy. Trudno bowiem pośród pieśni obecnych w naszych świątyniach odnaleźć równie piękne i wzruszające a zarazem majestatyczne dźwięki. Bez wątpienia „Gorzkie Żale” na tle wielce „radosnej twórczości” tzw. kościelnych artystów mocno się wyróżniają.

 

Ręce precz od „Gorzkich Żali”!


Oczywiście, to nie archaiczny język i wspaniałość melodii stanowią o niepowtarzalności. Choć stanowią one doskonały wyraz modlitewnego uniesienia, to nie mogą pozostawać w centrum. Co oczywiste, osią rozważań, którym ludzki umysł i serce powinny oddawać się w chwili uczestnictwa w „Gorzkich Żalach”, jest Męka i Śmierć naszego Pana Jezusa Chrystusa.


Popularność tego nabożeństwa zadaje kłam wszelkim podszeptom zachęcającym do primo „uwspółcześniania” tego, co dzieje się w Kościele, secudno do „ocieplania” chrześcijaństwa. Pragnący tego powinni zrozumieć, że ani jedno, ani drugie nie przysłuży się dobru Kościoła. Choć dla ich uszu będzie to brzmiało niczym herezja – bez wątpienia żadne z „ocieplaczy” tym słowem oczywiście by się nie posłużył – ludzie chcą przychodzić na ociekające krwią i łzami nabożeństwo. Dlaczego? Bo jest ono prawdziwe, skoncentrowane na pobożnym oddaniu czci Bogu. Wyczerpani „fajerwerkami” wierni odnajdują w „Gorzkich Żalach” to, co tak usilnie chcą im zabrać liturgiczni reformatorzy. Warto skierować w tym miejscu do nich apel – nie ruszajcie „Gorzkich Żali”, dawajcie wyraz swej pogardy dla ludowej pobożności i trzymajcie się z daleka od świątyń szczelnie wypełnionych podczas nabożeństw nieprzystających do ociekającego lukrem fałszywego obrazu naszej wiary.

 

Ceńmy to nabożeństwo, którego słusznie zazdrościć nam mogą katolicy na całym świecie.


Łukasz Karpiel






DATA: 2016-03-11 08:41
AUTOR: ŁUKASZ KARPIEL
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

u nas w kazda niedziele Wielkiego postu jest pelny kosciol na gorzkich zalach, a nawet pol godz. przed nabozenstwem spiewa sie specjalne piesni o mece panskiej.
ponad 3 lata temu / kobieta z malopolski
 
Zachęcam do słuchania wykładów Ks. Pawła Murzińskiego. Nie bagatelizujmy oznak czasu. Żyjemy w czasach ostatecznych, w końcowym etapie tych czasów.
ponad 3 lata temu / Eskro
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2019 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.