DZIŚ JEST:   21   WRZEŚNIA   2019 r.

Św. Mateusza Ewangelisty
Bł. Marka z Modeny
 
 
 
 

O aniołach filozoficznie

O aniołach filozoficznie
fot. FranzMayerstainedglass / commons.wikimedia.org, licencja cc

Aniołowie nigdy nie interesowali filozofów i historyków filozofii w takim stopniu jak Bóg, człowiek, byt, język, przyroda czy wartości moralne. Naukę o tych istotach – angelologię – zalicza się oficjalnie do teologii (dokładnie do teologii systematycznej), a okresy wzmożonego zaciekawienia aniołami wśród filozofów tłumaczono najczęściej przejaskrawieniami i przesileniami idealizmu. Jaki jest więc sens zajmować się historią związku anioła i człowieka w filozofii?


Podstawowym zastrzeżeniem przeciwników filozoficznej angelologii było i jest pytanie o samo istnienie aniołów, którego rzekomo w sposób rozumowy udowodnić się nie da. W najdelikatniejszych przypadkach twierdzono, że o aniołach wypada mówić tylko duchownym, religioznawcom i teologom; w najbardziej racjonalistycznej argumentacji spychano je pogardliwie wraz z diabłem, wróżkami i zaklęciami do sfery zabobonnych wierzeń ludowych. Taki pogląd wyznawali nawet niektórzy współcześni teolodzy chrześcijańscy, jak np. Rudolf Bultmann.

 

Wątpliwościom tym nie można odmówić racji bytu, ale pod warunkiem, że opowiemy się za dominującą od czasów Locke’a, Kartezjusza i Hobbesa empiryczno-materialistyczną koncepcją filozofii. Jeśli bowiem filozof miałby poznawać wyłącznie to, czego może doświadczyć zmysłami, lub to, na co posiada materialny dowód – wówczas faktycznie należałoby angelologię wyrzucić poza obszar poznania, zwanego filozoficznym. Byłoby to jednak posunięcie bardzo radykalne, gdyż konsekwentnie należałoby wyekspediować poza ramy filozofii tematy Boga, ducha, preegzystencji, a także cały idealistyczny system Platona. Jeżeli jednak przyjmiemy za niektórymi starożytnymi, iż filozofia to usystematyzowana wiedza na temat tego, czego nie widać (w odróżnieniu od nauki) – aniołowie staną się takim samym tematem dociekań filozoficznych jak Bóg czy struktura świata duchowego.

 

Dodatkowym argumentem przemawiającym za sensem angelologii i za rozważaniem angelologii na gruncie filozofii jest zastanawiająca pokrewność nauki o aniołach z filozoficzną antropologią. Słowo „antropologia” używane jest tutaj w tradycyjnym znaczeniu – oznacza ono dziedzinę filozofii zajmującą się istotą i naturą człowieka. Zbieżność wątków i podobieństwo zagadnień obu nauk jest wskazówką, że studiowanie bytów anielskich może prowadzić do pogłębienia wiedzy o człowieku, a więc o samym podmiocie filozofującym.

 

W cyklu artykułów, które ukażą się na łamach PCh24.pl podejmiemy tę właśnie tematykę. Zaczniemy zatem od demonologii w filozofii pogańskiej i prapoczątków refleksji angelologicznej; przedstawimy obraz aniołów w chrześcijańskiej apologetyce i patrystyce, myśl scholastyków oraz innych (m.in. arabskich) filozofów średniowiecznych - w tym zwłaszcza naukę św. Tomasza z Akwinu. A na koniec zaprezentujemy wyimki z mistycznej angelologii Emanuela Swedenborga oraz najpełniejszą chyba próbę filozoficznego zespolenia rozważań o człowieku i aniele, którą zawdzięczamy Sergiuszowi Bułgakowowi i Mikołajowi Bierdiajewowi – wybitnym reprezentantom XX-wiecznej filozofii rosyjskiej.

 

Mam nadzieję, że dzięki każdemu z artykułów cyklu bardziej zrozumiałe staną się zdania, jakie na pierwszych stronach swego wnikliwego studium o angelologii wieków średnich (Angels and Angelology in the Middle Ages) umieścił Dawid Keck: „Spośród wszystkich Bożych stworzeń ludziom najbliżej do aniołów, dlatego też angelologia jest obietnicą oświecenia antropologii. Jednak we współczesnym świecie pomysł, by rozeznawać ludzką naturę w porównaniu z pokrewnymi jej istotami, nie polega na zestawianiu człowieka z serafinem, ale z szympansem. Współcześni uczeni, próbując odkryć istotę człowieczeństwa, zgłębiają genezę małp człekokształtnych – średniowieczni teologowie badali w tym celu aniołów” (tłumaczenie własne – M.Ż.).

 

 

Magdalena Żuraw


DATA: 2013-01-26 08:31
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

Jakoś ta nasza angelologia się spłaszczyła w ostatnich latach. Często to już nie doskonałe istoty duchowe tylko pucołowaci i dziecinni pomagacze... szkoda.
ponad 6 lat temu / Mlody
 
+
ponad 6 lat temu / Asia
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2019 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.