DZIŚ JEST:   18   LISTOPADA   2019 r.

Bł. Karoliny Kózkówny
Św. Odona, opat
 
 
 
 

Niewiasty dzielne

Niewiasty dzielne

Literatura polska bogata jest w niewiasty piękne, eteryczne, mdlejące, w rozkapryszone hipochondryczki, które są nieustannie zmęczone, choć ich aktywność sprowadza się do studiowania kolejnych romansów i produkowania plotek. Tym bardziej cieszy, że na rynku wydawniczym pojawiają się takie pozycje, jak Niezłomna czy Dziewczyny Wyklęte, które przełamują ten kanon.

 

To swego rodzaju kontynuacja podjętego przez wydawnictwo Fronda tematu, wcześniej bowiem ukazały się „Dzielne Polki”.


Bohaterki Agnieszki Lewandowskiej-Kąkol i Szymona Nowaka to kobiety silne, waleczne, dzielne, aktywnie działające, a mimo to do cna kobiece. Wymykają się schematowi słabej płci, dowiodły swoim życiem, że odwaga to nie tylko domena panów, a wojna nie jest li tylko sprawą mężczyzn.


Anna Górska-Kłos, tytułowa „Niezłomna”, miała zaledwie 15 lat, kiedy wybuchła II wojna światowa (niewiele wcześniej straciła matkę). Zaledwie i aż, bo jak dowodzą jej losy, to wystarczająco dużo, by wiedzieć, co znaczy „zachować się jak trzeba”. Niemal od początku okupacji prowadzi działalność konspiracyjną, choć wie, co za to grozi. Jak przyznaje po latach, zawdzięcza to patriotycznemu wychowaniu i służbie w harcerstwie.

W sierpniu 1941 r. zostaje oficjalnie przyjęta w szeregi AK. Aresztowana przez Sowietów, poddana okrutnym przesłuchaniom, zdradzona przez najbliższych kolegów, którzy obciążyli ją swoimi zeznaniami, zamknięta w celi śmierci, a ostatecznie wysłana na 25 lat katorgi w głębokiej Syberii. Pozostaje niezłomna i – jak głosi podtytuł książki – zachowuje godność, mając w pamięci słowa matki: „Żyj tak, byś zawsze mogła spojrzeć w lustro”. Tragiczne warunki życia i pracy na Syberii, choroby, które łamią najtwardszych, przenikliwy głód i odwieczna walka dobra ze złem, człowieczeństwa ze zezwierzęceniem. Słowem – nieustanne zmaganie nie tylko z nieludzkim klimatem czy warunkami bytowymi, lecz także o zachowanie kobiecej godności, nawet za cenę cięższej pracy fizycznej. A w tym wszystkim bezgraniczna wiara w Boga, w to, że On nigdy nie zostawia swoich dzieci.


Podstawą do powstania niniejszej książki stały się wspomnienia Anny Górskiej-Kłos przekazane autorce przez Marka Hackemera.


Z kolei świetnie napisane „Dziewczyny Wyklęte” to kopalnia wiedzy o kobietach, które w czasie II wojny światowej i po niej postanowiły walczyć o niepodległość własnego kraju, a tym samym o swoją i swoich najbliższych wolność. To zarówno opowieść o kobietach, które jako łączniczki czy sanitariuszki wspierały Żołnierzy Wyklętych, jak i niezwykłych konspiratorek. Obok najbardziej chyba znanej historii Danuty Siedzikówny „Inki” mamy życiorysy mniej znane, nie zawsze tak chlubne czy oczywiste. Przykładem niech będzie Emilia Malessa, „Marcysia”, która zajmowała wysokie stanowiska w organizacjach konspiracyjnych, walczyła w powstaniu warszawskim, a po wojnie poszła na układ z władzami komunistycznymi. Naiwność, słabość czy chęć ratowania swoich podwładnych – można się tylko zastanawiać. Na pewno nie potępiać, bo to już zrobiła „Marcysia”, wydając na siebie samobójczy wyrok.


„Dziewczyny Wyklęte” to szesnaście zupełnie niezwykłych historii o dramatycznych wyborach, ale też o codziennym życiu w niecodziennej rzeczywistości sowieckiej „demokracji ludowej”. „Wojenne historie kobiet to nie opowieści o walce zbrojnej, ale o życiu, uczuciach i emocjach” – pisze we wstępie autor.


Obie książki wpisują się w serię pozycji o dzielnych Polkach, niejednokrotnie zupełnie nieznanych, anonimowych, których historie w niczym nie ustępują losom wybitnych mężczyzn. I przyznam rację Szymonowi Nowakowi, który napisał, że jego bohaterki „inaczej od mężczyzn odczuwają i przeżywają walkę oraz konspiracyjną służbę. Ich wrażliwość sprawia, że w czasie działań wojennych skupiają się na ocaleniu, ratowaniu, na leczeniu i otaczaniu troską innych (…) niż na samych bojowych czynnościach”. Myślę sobie bowiem, że historie walczących mężczyzn to zazwyczaj zapis określonych wydarzeń ujętych w ramy statystyki – ilu przedstawicieli wrogiej armii zabili, ile broni zużyli, bilans zysków i strat. Tymczasem opowieści o kobietach – prawdopodobnie za sprawą wrażliwości płci pięknej – są znacznie bliższe czytelnikowi. Pokazują bowiem człowieka jako całość – z jego osiągnięciami, ale i słabościami, uczuciami, często budzą litość, wyciskają łzy. Jednocześnie ich lektura stawia pod dużym znakiem zapytania zasadność dzisiejszych dyskusji o parytetach – ówczesne kobiety nie miały na nie czasu i niejednokrotnie robiły po prostu to, czego wymagała od nich chwila.



Renata Ziomek

 

Agnieszka Lewandowska-Kąkol, Niezłomna. Zachowała godność w łagrach, Fronda, Warszawa 2015.

Szymon Nowak, Dziewczyny wyklęte, Fronda, Warszawa 2015.

 


DATA: 2015-07-15 07:55
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

"Marcysi" to współczuję. Była wychowywana w rodzinie, w której mundur coś znaczył. Uwikłała się w sieć zdrad, lecz nie ona owe sieci założyła. Posłuchała dowódcy, gdyż dla niej rozkaz zawsze musiał być wykonany, wierzyła, że ludzie, którzy honoru są pozbawieni dotrzymają słowa, które jej dali. Wierzyła w to, co wierzyć nie powinna i dlatego umarła śmiercią tragiczną.
ponad 4 lata temu / kea
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2019 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.