DZIŚ JEST:   09   GRUDNIA   2018 r.

II Niedziela Adwentu
Św. Jana Diego
Św. Leokadii, męczennicy
 
 
 
 

Likwidacja użytkowania wieczystego to „dobra zmiana”. Ale z niedociągnięciami

Likwidacja użytkowania wieczystego to „dobra zmiana”. Ale z niedociągnięciami
fot. Marcin Dlawichowski/Forum

Likwidacja użytkowania wieczystego nie tylko promuje i rozszerza własność prywatną wśród Polaków, ale otwiera też szanse na szybszy rozwój gospodarczy.

 

Choć instytucja użytkowania wieczystego istniała już w prawie rzymskim, to nie znaczy, że w czasach współczesnych jest to dobre rozwiązanie.

 

Instytucja wieczystego użytkowania (dzierżawy) ma bardzo długą historię, sięgającą jeszcze czasów starożytnych i nie jest bynajmniej wynalazkiem PRL-u. Choć w przeszłości udowodniła swoją przydatność, dziś stała się instytucją przestarzałą, utrudniającą nowoczesną gospodarkę nieruchomościami – uważa dr inż. Michał Domińczak, ekspert Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego ds. gospodarki przestrzennej, wykładowca w Instytucie Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej.

 

W Polsce użytkowanie wieczyste wprowadzono w 1961 roku, wzorując się na przepisach sowieckich, dlatego też zdaniem wielu komentatorów jest to komunistyczny anachronizm i de facto proteza zwalczanego w PRL-u prawa własności prywatnej.

 

Użytkowanie wieczyste było częścią budowy realnego socjalizmu, to pomysł żywcem zaczerpnięty ze Związku Sowieckiego. Dziś możemy ubolewać, że użytkowanie wieczyste nie zostało zniesione 30 lat temu, wraz z ustawą Wilczka – komentuje Dawid Lewicki, wiceprezes Wolności.

 

Dlaczego to takie ważne?

Dotychczasowe regulacje ustawowe umożliwiały – co prawda – przekształcenie użytkowania wieczystego we własność, ale praktyka pokazała, że w rzeczywistości przepisy blokowały taką możliwość, gdyż do przekształcenia udziałów w użytkowaniu wieczystym w prawo własności gruntu konieczna była zgoda wszystkich właścicieli lokali w danym budynku. Co więcej, niektóre gminy latami potrafiły odwlekać rozpatrywanie wniosków użytkowników wieczystych. Tymczasem zgodnie z przegłosowaną na razie przez Sejm ustawą, 1 stycznia 2019 roku użytkowanie wieczyste gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i wielolokalowymi z mocy prawa zostanie przekształcone we współwłasność gruntu na rzecz właścicieli domów i lokali.

 

Podjętą przez ministra Artura Sobonia [wiceminister inwestycji i rozwoju z PiS – przyp. TC] inicjatywę należy ocenić pozytywnie, traktując ją jako wstęp do generalnej, całościowej reformy polityki dotyczącej gospodarki nieruchomościami w Polsce. Każde działanie władzy publicznej na rzecz upowszechnienia własności jest krokiem w dobrym kierunku – uważa dr Domińczak.

 

To jest dobra zmiana, korzystna dla obywateli – zgadza się Janusz Szewczak, poseł PiS.

 

Każda ustawa, która powiększa zakres własności Polaków jest przez wolnościowców traktowana pozytywnie – dodaje Lewicki.

 

Ale chodzi nie tylko o to, że prawo własności, będące podstawą systemu rynkowego, jest znacznie silniejszym prawem rzeczowym niż ułomne użytkowanie wieczyste.

 

Dla 2,5 miliona mieszkańców Polski, dla 2,5 miliona obywateli tworzymy zupełnie nowe możliwości. Właśnie otwieramy możliwości przekształcenia użytkowania wieczystego we własność – mówił premier Mateusz Morawiecki.

 

Nie wiadomo, czy wypowiadając te słowa, premier Morawiecki miał na myśli badania peruwiańskiego ekonomisty Hernanda de Soto, prezesa Instytutu Wolności i Demokracji w Limie. Otóż na przykładzie kilku biednych krajów świata już ponad 30 lat temu de Soto udowodnił, że upowszechniona formalna własność prywatna ma decydujący wpływ na wzrost dobrobytu (co wyłożył w książce „Inny szlak”). Zmiana da wielu Polakom możliwość zaciągania zobowiązań, choćby w celu założenia czy rozwijania prowadzonej działalności gospodarczej.

 

Te 2,5 miliona Polaków miałoby problem, gdyby myślało o jakiś inwestycjach czy rozwoju, czy zmianie statusu prawnego – mówi poseł Szewczak.

 

Nie wiadomo, jaka będzie praktyka, natomiast kierunek jest sensowny, właściwy. Daje pewne możliwości inwestycji, co szczególnie było istotne w blokach wielomieszkaniowych. Ktoś miał mieszkanie, ale grunt pod blokiem nie był jego własnością, co utrudniało jakieś możliwości planów finansowych, inwestycyjnych – wyjaśnia polityk.

 

Opłata przekształceniowa

Jednak haczykiem jest to, że od przekształcenia zostanie pobrana opłata, która ma być płacona przez… 20 lat.

 

Opłata przekształceniowa – jako forma zadośćuczynienia – była koniecznością. W przeciwnym wypadku ustawodawca narażony byłby na zarzut działania w sprzeczności z obowiązującym prawem. Nakaz bezpłatnego przekształcenia wieczystej dzierżawy w prawo własności naraziłby samorządy (w mniejszym stopniu Skarb Państwa) na utratę korzyści płynących z zawartych umów wieczystego użytkowania. Byłoby to działanie wbrew interesowi publicznemu – uważa dr Domińczak.

 

Opłata przekształceniowa ma być równa wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste z 1 stycznia 2018 roku, a jej wysokość będzie mogła być waloryzowana o wskaźnik inflacji publikowany przez GUS. W przypadku gruntu należącego do Skarbu Państwa, ustawodawca już zadecydował, że osoby, które uiszczą w pierwszym roku całość opłaty, otrzymają bonifikatę w wysokości 60 proc. Z każdym rokiem zniżka będzie maleć o 10 proc. Ustawa przewiduje, że także samorządy będą mogły udzielać takich bonifikat.

 

Wiele samorządów już od pewnego czasu dba o to, żeby uregulować sprawy własności i to się ceni. Bonifikaty w niektórych gminach są na bardzo wysokim poziomie, ale niestety są też gminy o archaicznym, PRL-owskim podejściu do sprawy, które rzucają kłody pod nogi swoim mieszkańcom. Podniesienie każdej z tych kłód to konkretne pieniądze, które zasilają budżety lokalne, dzięki którym można stworzyć synekury dla ludzi z lokalnego układu rządzącego – uważa Lewicki.

 

Nawet konieczność uiszczenia opłaty przekształceniowej, to i tak lepsza sytuacja od dotychczasowej praktyki. Do tej pory często wyglądało to tak, że co kilka lat gmina arbitralnie podnosiła opłaty za użytkowanie wieczyste, co było uzasadniane wzrostem wartości gruntów, ale nie licząc się z możliwościami finansowymi użytkowników wieczystych. Na przykład swego czasu mieszkańcom Czeladzi (woj. śląskie) podniesiono opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntów pod mieszkaniami o ok. 250 proc., a ostatnio mieszkańcy Siemianowic Śląskich dostali podwyżkę opłaty z tytułu użytkowania wieczystego garaży o ponad 270 proc. Ale mieliśmy też do czynienia ze znacznie bardziej dotkliwymi wzrostami. Kilka lat temu w Warszawie czy w Gdańsku samorządowcy podnosili stawki za użytkowanie wieczyste o wartości rządu 2000 proc., a w Krakowie – nawet o 6000 proc.!

Dochodziło do pewnych nadużyć, zbyt częstych podwyżek w ramach użytkowania wieczystego. Gminy zupełnie się nie oglądają na nic, tylko traktują to jako źródło dodatkowych dochodów – ocenia poseł Szewczak.

 

Co więcej, wydaje się, że jakakolwiek opłata za przekształcenie jest nieuprawnionym haraczem nakładanym na obywateli.

 

Główną wadą jest wysokość opłaty przekształceniowej, w mojej opinii ustawodawca pozostawił sobie furtkę, aby wyciągnąć jeszcze trochę pieniędzy z kieszeni Polaków, którzy zechcą być prawowitymi właścicielami swoich nieruchomości. Uważam, że opłata powinna być na poziomie symbolicznym, aby pokryć jedynie koszty przekształcenia. Sprawa dotyka zazwyczaj ludzi starszych, często emerytów, których państwo „doiło” przez całe życie, na każdym kroku i można by im ulżyć chociaż teraz – ocenia wiceprezes Lewicki.

 

Uważam, że ci ludzie i tak już ponieśli te swoje koszty. Były propozycje, żeby w ogóle zwolnić z opłat, ale jednak w tej wersji to przeszło i wydaje mi się, że lepiej było to już uruchomić, nie blokować z tego powodu jakiś jeszcze ewentualnych wątpliwości natury sprawiedliwości społecznej. Chcieliśmy, żeby to wreszcie się skończyło. Nie jest wykluczone, że można tu dokonać jakiś jeszcze zmian w zakresie tych opłat, ale myślę, że jest dość duża swoboda dla samorządów i one wobec tych swoich mieszkańców są najbliżej i powinny się we właściwy sposób – nie jakiś szczególnie pazerny – zachować – mówi poseł Szewczak.

 

Handicap dla PiS

Jednak samorządy nie są zadowolone z likwidacji użytkowania wieczystego, bo stracą i grunty, i wpływy z opłat, które mogły regularnie podnosić.

 

Samorządy nie chciały się tego władztwa nad majątkiem 2,5-milionowej rzeszy ludzi wyzbywać. Żaden rząd nie był w stanie tej zmiany dokonać i problem ten ciągnął się już ładnych kilkadziesiąt lat – mówi Szewczak.

 

Jak przewiduje dr Domińczak, reakcja samorządów będzie uzależniona od dwóch czynników: wielkości gminy oraz ilości posiadanych nieruchomości w użytkowaniu wieczystym.

 

Najbardziej krytycznego stanowiska należy się spodziewać ze strony tych miast, w których wartość gruntów i nieruchomości jest największa (Warszawa i gminy przyległe, Kraków, Trójmiasto). W skrajnych przypadkach możemy mieć do czynienia z przewlekaniem procedury administracyjnej związanej z przekształceniem użytkowania w prawo własności: niechęcią do szybkiego wydawania zaświadczeń czy udzielania bonifikaty – uważa dr Domińczak.

 

I tu może pojawić się dodatkowy problem w zakresie właściwości sądowej, czego ustawa nie reguluje. Zdaniem niektórych ekspertów luki w nowym prawie dotyczą w szczególności procedur ewentualnego odwołania w sprawie ustalonej opłaty przekształceniowej. W rezultacie także w tym zakresie może pojawić się obstrukcja ze strony samorządów. Gdyby przekształcenie było dokonywane za darmo, problem ten by nie istniał. Ale ustawodawca zdecydował o – mimo wszystko – stosunkowo łagodnym dla samorządów zakończeniu istnienia użytkowania wieczystego – aby z dnia na dzień nie straciły sporych dochodów.

 

Co więcej, w przypadku wprowadzenia bonifikat i uiszczenia opłat za 20 lat z góry wiele samorządów (a także Skarb Państwa) uzyska w najbliższych latach nagły przypływ dodatkowej gotówki. Oznacza to dodatkowe pieniądze przede wszystkim dla władz rządzącej koalicji.

 

Mimo wymienionych wad i niedociągnięć likwidacja użytkowania wieczystego to jedno z niewielu posunięć tego rządu, które zdecydowanie jest na plus.

 

Moim zdaniem ustawa jest dobrą propozycją, w której umiejętnie pogodzono interesy właścicieli (czyli samorządów i Skarbu Państwa) oraz interesy użytkowników wieczystych. Szczególnie pozytywne zmiany odczują wieczyści użytkownicy w budynkach wielorodzinnych i wspólnotach mieszkaniowych – podsumowuje dr Domińczak.

 

Jednak dzieje się to trochę za późno. Aż dziw bierze, że użytkowanie wieczyste przetrwało tyle lat po likwidacji Polski Ludowej. Ale to może świadczyć tylko o tym, że w pewnym sensie III RP to nie całkowicie nowy podmiot, a poniekąd kontynuacja Polski komunistycznej po liftingu. Dlatego też z podobnych przyczyn powinno się jak najszybciej uwłaszczyć również i działkowców. Niestety, nadal rządzą tam stare układy i na razie nie zanosi się na takie rozwiązanie.

 

Tomasz Cukiernik


DATA: 2018-08-07 09:13
AUTOR: TOMASZ CUKIERNIK
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
5
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

ok... udanego uwłaszczenia życzę... zobaczymy co temu milionowi okradzionych przyniesie posiadanie na własność kilkuset metrów kwadratowych gruntu w środku miasta, z którym nic nie bedzie mogł zrobić, ale za to zaplaci gminie sowity podatek od nieruchomości...no może przyniesie - kilogram śliwek... dalszego dobrego samopoczucia...na grillu wsród rozpadających sie altanek ...
3 miesiące temu / delgado
 
@delgado , niepotrzebnie tak sie emocjonujesz,co najmniej jakbyś był urzędnikiem miejskim ,albo deweloperem spodziewającym sie zrobienia interesu zycia na ziemi ukradzionej milionowi polskich rodzin. Napisałeś o przekrętach , które będą robione z deweloperami po uwłaszczeniu działek . Człowiek rzeczowy nie wypisuje takich glupstw
3 miesiące temu / Mirek
 
ile można tłumaczyć, że NIE MA CZGOŚ TAKIEGO JAK WŁAŚCICIEL ogródków działkowych?? Zarządy tych ogródków posiadają tereny gminne w wieczystym użytkowaniu!!! Obecna ustawa konserwuje komunistyczne rozdawnictwo przywilejów; w peerelu ogródki działkowe zwane były ?pracowniczymi? i były zakładane np.przez duże kombinaty dla ich pracowników. Kolega może za młody by to pamiętać?.Dlaczego komunistyczne wybiórcze nadanie niektórym mieszkańcom GRUNTÓW GMINNYCH, CZYLI BEDĄCYCH WSPÓLNĄ WŁASNOŚCIĄ WSZYSTKICH MIESZKAŃCÓW GMINY ma być sankcjonowane dzisiaj w postaci prawa własności??
4 miesiące temu / delgado
 
Albo ziemia należąca do właścicieli ogródków działkowych zostanie w rękach miliona polskich rodzin , albo przejmą ja banki za pieniądze wytworzone z powietrza . Ci , którym wydaje sie , ze biorąc kredyt staja sie właścicielem czegokolwiek maja powazny problem z rozpoznaniem rzeczywistości.
4 miesiące temu / Mirek
 
Przy okazji ujawniania kulisów masowej kradzieży nieruchomości w Warszawie dowiedzieliśmy się , że prawo własności jest kwestia czysto umowną . Twierdzę , że ogródki działkowe sa własnoscią , która zostanie zrealizowna decyzja polityczną . Tylko tyle potrzeba. Nieokreśloność prawna wobec tej własności jest działaniem celowym ganagów rządzących Polska do 2015 roku , mającyą umozliwic kardzież tej ziemi. Zaraz po 89 roku nastąpiły pierwsze próby rozszabrowania tej ,podkreślam, własnosci. Czy Aleksander Kwaśniewski został właścicielem 80-metrowego mieszkania w tzw zatoce świń w Warszawie, które dostał jako aparatczyk partyjny jeszcze za PRL-u , a za które zapłacił 1500 złotych?
4 miesiące temu / Mirek
 
do Mirka; już tłumaczę, choć widzę, że zanosi się na długi wywód; 1. ogródki NIE SĄ własnością działkowców, proszę nie konfabulować; widział Pan Mirek jakiś akt notarialny świadczący o prawie własności działkowicza do tych kilku (nie więcej jak 500mkw wg ustawy) arów ziemi? Gdyby tak było, nie miałby sens postulat ?uwłaszczenia?. Polecam lekturę ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Pełnoprawnym właścicielem takich gruntów jest na ogół Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, tj. gmina, powiat lub województwo, albo częściej ? Polski Związek Działkowców. Grunt, który oddawany jest w użytkowanie poszczególnym działkowiczom jest im jedynie udostępniany na zasadzie dzierżawy. Po uwłaszczeniu należałoby zmienić status zarządcy działek albo go zlikwidować; odpowiednie lobby w gminie to ?załatwi? ;) cdn...
4 miesiące temu / delgado
 


 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.