DZIŚ JEST:   24   LUTY   2020 r.

Św. Etelberta, króla
 
 
 
 

Kazachstan przyspieszy przejście z cyrylicy na alfabet łaciński. Co na to Rosja?

Kazachstan przyspieszy przejście z cyrylicy na alfabet łaciński. Co na to Rosja?
Nursułtan Nazarbajew via Wikimedia Commons

Już  w przyszłym roku powinny być przygotowane podręczniki do nauczania w języku kazachskim zapisanym alfabetem łacińskim. Poinformował o tym prezydent Republiki Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew, deklarując jednocześnie przyspieszenie przejścia z cyrylicy na alfabet łaciński jeszcze przed pierwotnie zakładanym rokiem 2025.

 

Kraj dwóch języków

W 18-milionowym Kazachstanie osoby deklarujące się jako Kazachowie stanowią ok. 2/3 mieszkańców, z kolei co czwarty obywatel republiki jest narodowości rosyjskiej. W użyciu są faktycznie obydwa języki, zarówno w prasie, radiu, TV, jak i na uczelniach i w kontaktach międzyludzkich. Chociaż oficjalnym językiem urzędowym jest kazachski, to z porozumieniem się w języku rosyjskim nie ma nigdzie problemu.

 

Język rosyjski posiada szczególnie silną pozycję w dziedzinie nauki na wyższych uczelniach. Dziedzictwo polityczne i historyczne spowodowały, że język urzędowy zapisywany jest w cyrylicy z dostosowanymi do języka kazachskiego literami, oddającymi lepiej brzmienie niż rosyjska cyrylica.

 

Językiem kazachskim posługuje się obecnie około 8 mln osób, ale jest to język bliski używanym w sąsiednich krajach, gdyż jest to język z grupy kipczackiej języków tureckich.

 

Powrót do alfabetu łacińskiego

Zapowiedzi odejścia od cyrylicy nie budzą większych emocji w społeczeństwie Kazachstanu, gdyż zasymilowaną na potrzeby kazachskiego cyrylicą mieszkańcy tej republiki posługują się dopiero od 1940 roku. Zarówno okoliczności polityczne, jak i fakt narzucenia cyrylicy Kazachom tkwią w pamięci części mieszkańców. Dodatkowo podnosi się argumenty o niedokładnej przystawalności zapisów cyrylicy do brzmienia języka kazachskiego.

 

W swojej historii język kazachski był już zapisywany alfabetem arabskim (do 1929 roku) i łacińskim w latach 1929 – 1940. Zmiana alfabetu podyktowana jest zapowiadaną przez prezydenta Nazarbajewa intensywniejszą integracją z światową gospodarką i nauką oraz przepływem informacji dzięki internetowi. Niekwestionowaną dominującą pozycję w ekonomii, badaniach naukowych, dydaktyce i obiegu informacji pełni alfabet łaciński.

 

Szybsza integracja kulturowa i naukowa

Według Nazarbajewa przyspieszenie prac nad przełożeniem zapisów języka kazachskiego na alfabet łaciński nie powinno być problemem, tak jak i przyzwyczajenie się do nowego zapisu, ponieważ już dzisiaj wiele osób na co dzień posługuje się językami zapisywanymi literami łacińskimi, a dzieci w szkole od najmłodszych lat uczą się języka angielskiego.

 

Pomocne w odejściu od cyrylicy powinno być też posłużenie się doświadczeniem innych państw używających bliskich Kazachom języków z rodziny języków tureckich – Azerbejdżanu i Uzbekistanu, a posługujących się już od dawna alfabetem łacińskim.

 

We wcześniejszych informacjach prasowych podawanych w Republice Kazachstanu podkreślano, że przejście na alfabet łaciński pozwoli obywatelom tego państwa „wyzwolić się” od wpływów kultury rosyjskiej, czemu sprzyjało posługiwanie się cyrylicą i nieznajomość alfabetu łacińskiego, co skazywało niejako Kazachów na podległość kulturową wobec Rosji. Według zwolenników przejścia na alfabet łaciński, warto ponieść koszty i wysiłek w zamian za podkreślenie odrębności językowej i kulturowej od Rosji. Ostrożne szacunki procesu odejścia od cyrylicy mówią o wydatkach  rzędu 300 milionów dolarów, ale Kazachowie liczą się z tym, że wiele kosztów będzie znanych dopiero w trakcie operacji zmiany alfabetu, choćby koszty wymiany dokumentów.

 

Jan Bereza






DATA: 2017-06-29 08:31
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

Jak to się ma do twierdzeń, że Astana to miasto zaprojektowane ściśle wg wskazań wolnomularskich. Wystarczy jedna literę przestawić i okazuje się że temu miastu na imię belzebub.
ponad 2 lata temu / PK
 

 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2020 by
STOWARZYSZENIA KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ
M. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.