DZIŚ JEST:   18   LUTY   2019 r.

Św. Konstancji
Św. Szymona
Bł. Fra Angelica
 
 
 
 


Polonia Christiana nr 35  >   PRAWDA, DOBRO, PIĘKNO

Jacek Kowalski

Katedra jako encyklopedia chrześcijańska


Kobieta w długiej sukni, dzierżąca w dłoni otwartą księgę; jej głowa tonie w chmurach, na jej piersi wspiera się wielka drabina. Któż to? A skąd ów rycerz w pełnej zbroi, który ucieka przed zającem? Obok zaś panna z rycerską tarczą, na której widnieje baranek. Czy to wszystko bezmyślne fantazje? Nie. To część największej w świecie, kamiennej encyklopedii chrześcijańskiej.

Jacek Kowalski


Parafrazując słowa zastosowane do pierwszej krucjaty, powiem, że katedra gotycka to gesta Dei per Francos – dzieła Boga dokonane rękami Francuzów. Ale już nie mieczem i tarczą, tylko dłutem i kielnią. Stało się to w XIII stuleciu, czyli w wieku chrześcijańskiej dojrzałości, kiedy już nie grecki Konstantynopol, a jeszcze nie łaciński Rzym był najważniejszym ośrodkiem kultury chrześcijańskiej, lecz Paryż z jego uniwersytetem i królem. Wszak święty Ludwik wyniósł chrześcijańską monarchię do szczytu ideału, a święty Tomasz, autor Summy teologicznej podobnie uświęcił nauczanie uniwersyteckie.

Mówiąc zaś o summie i nauczaniu, rzec trzeba, że Tomasz nie był sam. I nie chodzi mi tutaj o samą świętość – świętych w żadnej z epok nie brakowało. Chodzi o ludzi, którzy dążyli do świętości uczonej. To specyfika XIII wieku, kiedy kultura chrześcijańska dojrzała do naukowych syntez. Obok Tomaszowej Summy teologicznej taką syntezą była Złota legenda Jakuba z Woraginy, czyli cykl żywotów, który na całe stulecia ustalił kanon biografii świętych chrześcijańskich. Albo Zwierciadło prawa czy summa liturgiczna Wilhelma Durandusa. Zarazem – jak pisze wielki badacz Emil Mâle – gdy uczeni doktorzy budowali ową intelektualną katedrę zawierającą cały dorobek ówczesnej myśli chrześcijańskiej, jednocześnie rosła katedra kamienna, jako widzialny obraz tamtej. Średniowiecze zamknęło w niej całą swoją wiedzę (…) wszelka doktryna znalazła w niej swoje odbicie.

Czy rzeczywiście? Każda z klasycznych gotyckich katedr jest pokryta gąszczem rzeźbionych, wielkich, małych i mikroskopijnych figur. Już Goethe mówił o gotyckiej katedrze jako o lesie. Miał na myśli las filarów i gałęzie sklepień, ale jego słowa dadzą się odnieść także do owego mnóstwa wyobrażeń, którymi „obrosły” klasyczne katedry w Chartres, Reims, Amiens i inne. Dla człowieka niewierzącego są one nieme – niczym krzewy i drzewa dla mieszczucha. Nawet i dla nas, współczesnych wierzących wydają się dziwne. Nie tak, jak w średniowieczu – gdy przemawiały płynnie i słodko. Tym bardziej, że w tamtych czasach były kolorowe i opatrzone malowanymi, uczonymi opisami, które niestety w ciągu wieków – znikły.

Powyższy tekst jest tylko FRAGMENTEM artykułu opublikowanego w magazynie "Polonia Christiana".

zamów e-wydanie   zamów wydanie papierowe
 

Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 

 

Premier Mateusz Morawiecki odwołał wyjazd na zebranie państw Grupy Wyszehradzkiej w Jerozolimie. Powodem absencji szefa polskiego rządu ma być zamieszanie jakie wywołały słowa Benjamina Netanjahu mówiące o Polakach pomagających Niemcom w holokauście.

 
 

Funkcjonariusze Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego Kazachstanu zatrzymali w obwodzie turkiestańskim cztery osoby podejrzewane o działalność terrorystyczną i rozbudzanie konfliktów religijnych.

 

Jak wynika z ankiety przeprowadzonej przez niemiecką gazetę „Die Welt”, do Niemiec wraca co trzeci nielegalny imigrant wydalony z tego kraju. „Bezpośrednio po wydaleniu wsiada się w autobus powrotny do Niemiec. To niedopuszczalne” - mówi Armin Schuster z CDU.

 

Senat stanu Kentucky przegłosował ustawę zabraniającą przeprowadzenia aborcji po wykryciu bicia serca nienarodzonego dziecka. Dokument trafi następnie do stanowej Izby Reprezentantów, gdzie Republikanie stanowią większość. Głos bijącego serca jest słyszalny dla lekarza już około szóstego tygodnia życia dziecka. 

 

Polski premier podsumowując konferencję bliskowschodnią ocenił, że Polska znalazła się w centrum wydarzeń i procesów, które ukształtują nowy światowy porządek. Jego zdaniem, dziś mówi się o „procesie warszawskim” jako nowej drodze do wzmacniania pokoju na świecie.


Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.