DZIŚ JEST:   16   LUTY   2019 r.

Św. Daniela i towarzyszy
św. Faustyna z Brescii
 
 
 
 


Polonia Christiana nr 22  >   FELIETONY

Grzegorz Braun

Jak się robi historię


Kiedy przed jedenastu laty ze ściśniętym gardłem po raz pierwszy przeczytałem o zbrodni w Jedwabnem (najpierw był to artykuł red. Andrzeja Kaczyńskiego na łamach „Rzeczpospolitej”, a zaraz potem anonsowana przezeń książka Jana Tomasza Grossa pt. Sąsiedzi), nie namyślając się wiele wsiadłem w pożyczony od przyjaciół samochód i wyruszyłem w drogę na drugi koniec Polski, by na własną rękę dokonać „wizji lokalnej”.
 

Zwłaszcza bowiem ta druga lektura zdała mi się tyleż wstrząsająca co do wymowy zdarzeń, ile wątpliwa, co do ich interpretacji. Już wstępna kwerenda internetowa pozwalała wszak łatwo stwierdzić, że J.T. Gross jako koronne przytacza m.in. zeznania osób w krytycznym dniu nieobecnych w miasteczku (ewakuowanych wraz z Sowietami), a do kolekcji wzruszających fotografii ofiar mordu włącza zdjęcia i tych, którzy szczęśliwym trafem wojnę przeżyli (m.in. szczególnie silnie oddziałujące na czytelnika fotografie dzieci).

Jadąc wówczas do Jedwabnego z jednej strony porażony byłem wizją ponad półtora tysiąca ofiar bestialskiego linczu, z drugiej zaś nie mogłem się oprzeć wrażeniu, że autor nazbyt usilnie abstrahuje od kontekstu sytuacyjnego – stawiając karkołomną tezę, że za odrażającą zbrodnię dokonaną na terenach okupowanych przez Niemców, akurat Niemcy z pewnością nie odpowiadają. Że insynuuje, zamiast ustalać fakty – z zapałem skupia się na tropieniu rzekomo genetycznego kato‑endeckiego antysemityzmu, a nie próbuje ustalić, na przykład, faktycznej marszruty niemieckich Einsatzgruppen w łomżyńskiem. Że wreszcie przedstawia rzecz całą tak, by to na konto niepodległej Polski zapisać zbrodnię dokonaną pod nieobecność jakichkolwiek władz polskich i przy absencji polskich elit, eksterminowanych wcześniej przez Sowietów. Późniejsza rzetelna krytyka, jakiej poddali Sąsiadów historycy z prawdziwego zdarzenia (J.M. Chodakiewicz, P. Gontarczyk, W. Sawicki i inni) wykazała błędy i pominięcia tak liczne, że faktycznie dyskwalifikujące J.T. Grossa jako historyka. Początkowo jednak wszelkie wątpliwości warsztatowe i nadużycia interpretacyjne zdawały się tracić znaczenie w konfrontacji z grozą kluczowej informacji: oto 10 lipca 1941 roku polscy mieszkańcy Jedwabnego dokonali spontanicznie masowego mordu na swych żydowskich sąsiadach.

Do miasteczka świeżo osławionego przez wyżej wymienione publikacje przybyłem akurat w rocznicę zbrodni. Rankiem, na miejscu, w którym stała owa spalona przed pięćdziesięciu dziewięciu laty stodoła, zebrało się kilka, może kilkanaście osób oczekujących na pojawienie się delegacji miejscowych władz, która złożyć miała wieniec pod peerelowskim obeliskiem z napisem informującym, że zbrodni dokonali hitlerowscy najeźdźcy i że ofiar było tysiąc sześćset (wkrótce historycy stwierdzą dowodnie, że jest to być może przybliżona liczba wszystkich żydowskich ofiar całej wojny w najbliższej okolicy).
(...)

Powyższy tekst jest tylko FRAGMENTEM artykułu opublikowanego w magazynie "Polonia Christiana".

zamów e-wydanie   zamów wydanie papierowe
 

Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 

 

1665 – zmarł Stefan Czarniecki, wybitny polski dowódca wojskowy, doskonały kawalerzysta, mistrz "wojny szarpanej" (ur. 1599). Podczas potopu szwedzkiego jako jeden z niewielu nie odstąpił Jana Kazimierza. Bronił Krakowa, a po kapitulacji udał się do przebywającego na Śląsku monarchy. Po wyparciu Szwedów i Siedmiogrodzian z Rzeczypospolitej został wysłany do Danii, gdzie jego oddziały wsławiły się zdobyciem Koldyngi i przeprawą na wyspę Alsen.

 
 

Manifest Wiary kardynała Müllera – co oznacza dla Kościoła? Jakie przepowiednie są z nim związane? Kto uważa, że powtarzanie katechizmowych prawd jest działaniem podobnym do buntu Lutra? – o tym wszystkim w kolejnym odcinku programu „Ja, katolik”, na który zaprasza Krystian Kratiuk.

 

Rząd przygotował specjalną ofertę dla Polaków, którzy zdecydują się na powrót z emigracji. O planach opowiadała minister Jadwiga Emilewicz. Wśród rozwiązań znalazły się m.in. zachęty podatkowe.  

 

 

Bezpieczeństwo, edukacja antydyskryminacyjna i antyprzemocowa w szkole, wolność artystyczna, hostel interwencyjny – oto elementy deklaracji na rzecz LGBT+ jaką zamierza w poniedziałek podpisać prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

 

Francuskie Zgromadzenie Narodowe przyjęło poprawkę likwidującą w kwestionariuszach szkolnych zapisy „ojciec” i „matka”. Będą one zastąpione przez „rodzic 1” i „rodzic 2”.


Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.