DZIŚ JEST:   22   LUTY   2019 r.

Katedry św. Piotra Apostoła
Św. Małgorzaty z Kortony
 
 
 
 


Polonia Christiana nr 26  >   TEMAT NUMERU: POD BERŁEM HABSBURGÓW

Rozmowa z Piotrem Hapanowiczem

Fenomen galicyjskości


Z Piotrem Hapanowiczem, kustoszem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, rozmawia Bogusław Bajor.

Na czym polegał fenomen Galicji, jej wyjątkowość w II połowie XIX wieku?
– Tytułem wstępu przypomnijmy, że część ziem polskich trafiła pod zabór austriacki po pierwszym rozbiorze. W drugim Austria nie brała udziału. Kraków został włączony do monarchii Habsburgów w roku 1796 po trzecim rozbiorze i po długich pertraktacjach austriacko pruskich. Ta pierwsza okupacja do roku 1809, na skutek polityki germanizacyjnej, nie zaznaczyła się dla Polaków w Galicji pozytywnie. Później był okres Wolnego Miasta Krakowa, nad którym „czuwał” komisarz austriacki, a następnie – wydarzenia związane z powstaniem krakowskim, po którym Rzeczpospolita Krakowska przestała istnieć. To był bardzo ciężki okres. Austriacy zastosowali szereg represji. Więzienia, a także klasztory krakowskie zapełniły się działaczami patriotycznymi. Nie mniej ciężki był okres po wydarzeniach Wiosny Ludów w roku 1848. Ostra germanizacja dotknęła nie tylko sferę szkolnictwa, ale także sądownictwo i administrację. Była to tzw. era Aleksandra von Bacha, ministra sprawiedliwości, który w początkach panowania Franciszka Józefa I stosował politykę twardej ręki.

To raczej przypomina praktyki prusko rosyjskie. Na razie trudno doszukać się tutaj galicyjskiej wyjątkowości...
– Ten okres galicyjski, który cieszy się dobrą opinią, to czas, po wielkich klęskach monarchii Habsburgów. Porażka Austrii we Włoszech w roku 1859 oraz konflikt z Prusami o hegemonię wśród państw niemieckich i przegrana pod Sadową w 1866 przyczyniły się do zmian. Z inspiracji ministra spraw wewnętrznych Austrii – Polaka Agenora Gołuchowskiego – Franciszek Józef I wprowadził w roku 1860 tzw. dyplom październikowy, a następnie w lutym 1861 roku tzw. patent lutowy. Dało to możliwość zmiany państwa Habsburgów w kierunku monarchii konstytucyjnej i parlamentarnej. Z czasem powstała dualistyczna monarchia austro węgierska na podstawie konstytucji grudniowej z roku 1867. To już nie było państwo absolutystyczne. Galicja (i nie tylko) zyskała autonomię i własny parlament – Sejm Krajowy. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XIX wieku wprowadzono szereg swobód obywatelskich w dziedzinie nauki, kultury, sądownictwa i szkolnictwa dla ludności polskiej. To bardzo istotne, bo w tym czasie, po powstaniu styczniowym, Polacy w zaborach rosyjskim i pruskim przeżywali bardzo trudne chwile związane z rusyfikacją i germanizacją...

Powyższy tekst jest tylko FRAGMENTEM artykułu opublikowanego w magazynie "Polonia Christiana".

zamów e-wydanie   zamów wydanie papierowe
 

Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
0
 
 
 

 

W efekcie uwag złożonych przez Komisję Europejską oraz skarg Urzędu Regulacji Energetyki Sejm przyjął nową wersję ustawy mającej zabezpieczać Polaków przed podwyżkami cen energii.

 
 

Czy europejskie kraje powinny umożliwić powrót obywatelom, którzy walczyli w szeregach Państwa Islamskiego? Zdania na ten temat są mocno podzielone. Austriacy mówią kategoryczne NIE. Duńczycy z kolei nie mają nic przeciwko.

 

Czy papież jest monarchą? Gdzie się podziała potrójna korona następców świętego Piotra? Do czego są powołani Ojcowie Święci? Czy Kościół Katolicki nie mógłby wyglądać tak jak wspólnoty protestanckie, które nie mają swojego papieża? Na te i wiele innych pytań w specjalnym wydaniu programu JA KATOLIK prosto z Rzymu sprzed kościoła św. Balbiny odpowiadają Krystian Kratiuk (redaktor naczelny PCh24.pl) i Jerzy Wolak („Polonia Christiana”).

 

Konwencja Stambulska nazywana Konwencją Przemocową jest dokumentem silnie dyskutowanym przez wszystkie strony sceny politycznej. Dla jednych jest dokumentem niezbędnym do prowadzenia skutecznej walki z przemocą, dla innych czołowym narzędziem pędzącej przez Europę genderowej rewolucji. Jakie niesie ze sobą zagrożenia? Czy w ręku władzy o charakterze lewicowo-liberalnym, Konwencja posłuży do przeprowadzenia obyczajowej rewolucji? Na te i wiele innych pytań staramy się odpowiedzieć w najnowszym filmie dokumentalnym PCh24.pl - "Konwencja Stambulska. Walka z przemocą czy walka z rodziną?". Serdecznie zapraszamy!

 

Obrona egalitaryzmu w porządku społeczno-politycznym jest błędem natury filozoficznej. Kiedy natomiast egalitaryzm usiłuje się zastosować w odniesieniu do Kościoła, błąd ów staje się pomyłką natury teologicznej, ponieważ Pismo Święte wyraźnie mówi, że Jezus Chrystus ustanowił hierarchię, by zarządzała Jego Kościołem. Co więcej, wysiłki zwolenników równouprawnienia, zmierzające do zniesienia różnic pomiędzy świeckimi a duchowieństwem, prowadzą do wypływającego stąd zanegowania sakramentu święceń kapłańskich.


Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.