DZIŚ JEST:   22   CZERWCA   2018 r.

Św. Paulina z Noli
Św. Tomasza Morusa
Św. Jana Fishera
 
 
 
 

250. rocznica zawiązania konfederacji barskiej

12 rzeczy, które Polak musi wiedzieć o konfederacji barskiej!

12 rzeczy, które Polak musi wiedzieć o konfederacji barskiej!
Kazimierz Pułaski pod Częstochową, obraz Józefa Chełmońskiego z 1875 roku. [Public domain], via Wikimedia Commons

Pierwsze polskie powstanie narodowe, wojna w obronie świętej wiary katolickiej, a może niepotrzebna zawierucha, która sprowadziła na Rzeczpospolitą dramat rozbiorów? Czym była konfederacja barska – epizod naszej historii, o którym wielu z nas nie wie niczego, zaś niejeden powtarza w tej sprawie mity i uproszczenia? Prezentujemy 12 faktów, które w 250. rocznicę zawiązania się konfederacji powinien znać każdy Polak!

 

1. Wiedza podstawowa, wiedza nieoczywista
Konfederacja miała charakter zbrojny i była w przedrozbiorowej Rzeczpospolitej jedną z form politycznej organizacji szlachty. Jedna z najbardziej znanych konfederacji zawiązała się w podolskim mieście Bar w dniu, którego zwykle nie ma w naszych kalendarzach, a więc 29 lutego! Trwała od 1768 do 1772 roku i składała się z dziesiątek konfederacji lokalnych pod przewodnictwem tzw. Generalności.

 

Pułaski w Barze, obraz pędzla Kornelego Szlegla

 

2. Sytuacja Rzeczypospolitej
Od czasów sejmu niemego (1717) Rzeczpospolita pozostawała pod przemożnym politycznym wpływem władców Rosji. W końcu wschodnie Imperium zaczęło brutalnie ingerować w wybór polskiego monarchy. W 1764 roku królem został były kochanek carycy Katarzyny II, Stanisław August Poniatowski. Walka z rosyjską dominacją, którą uosabiała marionetka na tronie, była jednym z postulatów konfederatów.

 

Potyczka w drodze, obraz Wacława Pawliszaka

 

3. Porwanie Ciołka
W roku 1771 konfederaci… porwali i na krótko uwięzili opowiadającego się przeciw narodowi króla Stanisława Augusta. Incydent nie przysłużył się jednak sprawie – zaszkodził szczególnie międzynarodowemu wizerunkowi barszczan.

 

Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego pędzla Marcella Bacciarellego 

 

4. Były protestant polskim królem?
W trakcie konfederacji barskiej wśród niektórych polskich patriotów zrodziła się idea powołania na polski tron Fryderyka II Heskiego – landgrafa Hesji-Kassel. Niektórzy konfederaci chcieli zainteresować go polskim tronem, jednak ich akcja nie osiągnęła sukcesu. Co ciekawe, ten niemiecki władca, urodzony jako protestant, w trakcie swojego życia nawrócił się i przyjął wiarę katolicką.

 

Obrona zaścianka przez konfederatów barskich, obraz Józefa Brandta

 

5. Główny cel: obrona wiary
Bezpośrednim powodem zawiązania konfederacji nie była trwająca od lat rosyjska dominacja, ani nawet osoba samego Poniatowskiego. Największym problemem dla kochających Ojczyznę Polaków okazały się wprowadzane przez króla „reformy” – wśród nich lansowane przez obce mocarstwa (Rosję i Prusy) nadanie praw politycznych innowiercom: protestantom i prawosławnym. To właśnie chęć obrony wiary katolickiej była głównym celem patriotycznych powstańców, którzy w Akcie założenia konfederacji barskiej pisali: „Wiary św. katolickiej rzymskiej własnem życiem i krwią obligowany każdy bronić”. Warto przy tym pamiętać, że „wolności” o jakie zabiegały w Polsce obce dwory, były w tych krajach nieznane.

 

Modlitwa konfederatów barskich przed bitwą pod Lanckoroną, obraz Artura Grottgera z 1863

 

6. Pod sztandarem Królowej
Na sztandarach barszczan widniał wizerunek Najświętszej Maryi Panny. Konfederaci szczególnie mocno przywiązani byli do Cudownego obrazu, jaki znajduje się w kościele w Strzyżowie. Kult maryjny znalazł oddźwięk także w używanych przez konfederatów barwach: biel i czerwień zastąpili błękitem, rycerze nosili na piersiach ryngraf z Matką Bożą, zaś hasło generalne konfederacji brzmiało: „Jezus Marya”.

 

„Chorągiew katolickiego sprzysiężenia jedna najpryncypalniejsza: Pan Jezus ukrzyżowany na lamie złotej lub srebrnej, druga Najświętszej Matki na takimże dnie. Inne pod znakiem samego Krzyża św. być mają; których to chorągwi, osobliwie dwóch najpryncypalniejszych, trup na trupie padając, wydrzeć sobie nieprzyjaciołom wiary św. nie damy” – czytamy w Akt założenia konfederacji barskiej z 29 lutego 1768 roku.

 

Ryngraf Józefa Sawy-Calińskiego

 

7. Konfederacja i Kościół

Konfederacja, której głównym postulatem była obrona Wiary, nie mogła pozostać niezauważona przez katolickie duchowieństwo. Księża nie ograniczyli się jednak do biernego obserwowania wydarzeń. Biskup kamieniecki Adam Stanisław Krasiński inicjował zawiązanie konfederacji, zaś karmelita o. Marek Jandołowicz był duchowym przywódcą zrywu. Nie wszyscy duchowni opowiedzieli się jednak po stronie walczącej szlachty.

 

Ks. Marek Jandołowicz, portret pędzla nieznanego malarza

 

8. Turecka pomoc, rosyjska interwencja i rosyjskie… zsyłki
W walkach z konfederatami udział wzięły nie tylko wojska wierne Stanisławowi Augustowi, ale również… Rosjanie. Po pokonaniu sił patriotycznych powstańców rozpoczęły się zsyłki. Tak, jak to miało miejsce po zlikwidowaniu niepodległej Rzeczypospolitej – w głąb Rosji. Na Syberię trafiły tysiące konfederatów. Tych, których nie zesłano do Azji, wcielono do carskiej armii. Co ciekawe, w polsko-rosyjski konflikt po naszej stronie wmieszała się Turcja.

 

Marszałek konfederacji barskiej Michał Hieronim Krasiński przyjmuje dostojnika tureckiego, obraz Januarego Suchodolskiego 

 

9. Pierwowzór Sierowa
Polska w XVIII wieku była do tego stopnia zależna od Rosji, że o wielu sprawach dotyczących naszego kraju nie decydowali posłowie czy Król, ale… ambasador Petersburga. Nikołaj Repnin, by zmusić polski Sejm do uległości wobec żądania równouprawnienia innowierców, porwał 14 polskich liderów (w tym biskupów). Niespełna dwa wieki później polskich przywódców porwał i wywiózł do Rosji gen. NKWD Iwan Sierow (proces szesnastu). Można więc dostrzec podobieństwa między oboma nieoficjalnymi namiestnikami Rosji w Polsce.

 

Nikołaj Wasiljewicz Repnin

 

10. Partyzanckie tradycje
W trakcie trwającego od 1768 do 1772 roku konfliktu stoczono setki potyczek, w których po stronie barszczan udział brać mogło nawet 100 tys. osób. Większość walk miało charakter lokalny. Działania partyzanckie na stałe weszły w kanon polskiej walki o niepodległość.

 

Krzyż konfederatów barskich na Jasnej Górze

 

11. Pretekst dla zaborców
Militarno-polityczne zamieszanie w Rzeczypospolitej, dotąd pokornie posłusznej woli rosyjskich protektorów, przekonała Kreml do idei rozbiorów. Wcześniej Petersburg nie widział takiej potrzeby, gdyż nie było konieczności dzielenia się wpływami w Polsce – a tym faktycznie były dla Rosji rozbiory. W końcu jednak Rosjanie przystali na pruską ofertę. Konfederacja ułatwiła ponadto mocarstwom pokazanie naszego kraju jako „chorego człowieka Europy”.

 

Krzyż konfederacji barskiej 

 

12. Drugie życie konfederacji
Znany również w wersji śpiewanej i zaczynający się od słów „Nigdy z królami nie będziem w aliansach” wiersz nosi co prawda tytuł Pieśń Konfederatów, jednak jego autorem w wersji znanej współcześnie jest… Juliusz Słowacki, wieszcz urodzony całe dekady po zakończeniu konfederacji. Z kolei w dziele innego wieszcza, „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego, motyw „Okopów Świętej Trójcy” został zaczerpnięty z dziejów konfederacji barskiej, w której uczestniczył przodek poety.

 

Kazimierz Pułaski pod Częstochową, akwarela Juliusza Kossaka

 

 

Michał Wałach

 

 


DATA: 2018-03-02 07:28
AUTOR: MICHAŁ WAŁACH
 
 
Podziel się:  
 
 
 
drukuj
 
 
 
DOBRY TEKST
9
 
 
 
Skomentuj arytukuł
Nick *:
Twoja opinia *:
wyślij opinie
Regulamin forum portalu PCh24.pl.
Kliknij aby przeczytać

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

 

Komentarze

Wiara, jakakolwiek, zawsze nadaje się na najlepsze narzędzie do manipulacji mas. Aguirre poniżej słuszenie zwraca na to uwagę.
3 miesiące temu / Krzysiek
 
patrząc tak ogólnie ta całe zło to albo żydzi albo masoni lub jedno i drugie a prewencyjnie to zło trzeba usunąć
3 miesiące temu / pol
 
Książka Radosława Patlewicza pt. "Historia polityczna Polski tom I - nowe spojrzenie" zawiera wiele informacji na temat kulisów rozbiorów i rozkładu życia społecznego w osiemnastym wieku.
3 miesiące temu / Antoni S.
 
Konfederacja dostała też wsparcie zagranicy masońskiej Francji. Na Syberię zesłano targowiczanina Seweryna Rzewuskiego. Wielu konfederatów barskich było potem targowiczanami. Co do równouprawnienia religii to była konfederacja warszawska przed elekcją Henryka Walezego i tolerancja religijna miała być, bo król przysięgał na artykuły zwane henrykowskimi.
3 miesiące temu / trooper
 
Dzięki , to prawda , bardzo cenna opinia ..
3 miesiące temu / Ada
 
Ja natomiast widzę to tak. W związku z potężnym protektoratem Rosji, Prusy które miły chrapkę na I RP zainspirowały tzw. konfederatów do powstania (powtórzyło się to również później powstanie listopadowe i styczniowe) coby sobie uszczknąć swoje. Kazimierz Pułaski mason i republikanin (udział w walkach o stworzenie pierwszego państwa na wzorcach czysto masońskich czyli USA) dostał wytyczne w loży (pruski władca również mason). Cała otoczka religijno-katolicka to tylko pozór aby poruszyć masy do konfederacji a szczytne hasła dla zwodzenia patriotycznych i religijnych Polaków. To samo dzieje się w XIX w. oraz w XX vide Wałęsa z Matką Boską w klapie i cała Solidarność sterowana przez tzw. Zachód (CIA możliwe też, że Mosad). Tutaj nie ma miejsca na myślenie konserwatywno-zachowawcze, każdy kto przedstawia taką myśl jest "zdrajcą i zaprzańcem". Dlatego Polacy zawsze będą sterowani przez sprytnych i cwanych jak tylko zobaczą sztandar z Matką Bożą i krzyż. Pamiętajcie.
3 miesiące temu / Aguirre
 


 
Top Komentowane
 
1
1
1
1
1
 

Nie ma go na naszym portalu?
Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
 
 
 
Święta Rita
Ojciec Pio
Święty Maksymilian
Fatima - orędzie tragedii czy nadziei
Różaniec - ratunek dla świata
 
 

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

 

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.