DZISIAJ JEST
PIĄTEK 28 LIPCA
Św. Wiktora I, papieża
Św. Samsona z Bretanii
Św. Wiktora I, papieża
Św. Samsona z Bretanii
Imieniny obchodzą:
Ada, Innocenty, Walenty
 
 
PRAWA STRONA INTERNETU
wyszukiwarka
 
 
 
 
 

Kościół: niezbędny element państwa

Data publikacji: 2017-04-22 07:00
Data aktualizacji: 2017-04-25 11:17:00
Kościół: niezbędny element państwa
Zaprowadzenie chrześcijaństwa, Jan Matejko

„Przyjmuje się w historiografii, że wiek XIII jest wiekiem najbardziej intensywnej rozbudowy sieci parafialnej. Struktura Kościoła na poziomie diecezji w wieku XIII okrzepła – niezwykle intensywne były prace związane z tworzeniem parafii i budową kościołów oraz klasztorów. A jak tworzyć parafię wewnątrz diecezji, jeśli ta jest podzielona na kilkanaście księstw, których władcy są skłóceni i z monotonną regularnością się napadają?” – mówi prof. Tomasz Panfil (KUL).

 

Kiedy rozpoczął się kryzys państwa polskiego, który zakończył się między innymi dzięki arcybiskupowi Jakubowi Śwince?

Wbrew powszechnej opinii – kryzys nie zaczął się od Testamentu Bolesława Krzywoustego. Zaczął się on od konfliktu między państwem a Kościołem. Trzeba zrozumieć, że konflikt ten nie oznaczał walki między dwoma niezależnymi podmiotami, tak jak je postrzegamy dzisiaj. W XI wieku monarchia jest instytucją sakralizowaną, to znaczy: Kościół jest niezbędnym elementem państwa.

 

Gdyby nie chrześcijaństwo, to mielibyśmy do czynienia z monarchią typu azjatyckiego, czyli władzą silnych nad słabszymi. Kościół to zmienił! Sakralizując monarchię obowiązkiem warstw uprzywilejowanych uczynił opiekę nad słabszymi i poddanymi.

 

Konflikt króla z biskupem jest po prostu konfliktem zabójczym… Jest to bowiem konflikt wewnątrz struktury państwa. Wtedy właśnie, w czasach panowania Bolesława Śmiałego, rozpoczął się rozpad państwa. Potem był już tylko efekt domina…

 

Po Bolesławie Szczodrym przychodzi Władysław Herman, który jeszcze bardziej pogłębia kryzys państwa…

Władysław Herman występuje przeciwko swojemu bratu… Władysław Herman wysyła koronę Królestwa cesarzowi… Polską w rzeczywistości rządzi możnowładca Sieciech… Rosną majątki i latyfundia możnych… Wreszcie Władysław Herman dzieli państwo na trzy części – trudno nie widzieć w tych zdarzeniach początku rozbicia dzielnicowego, a na pewno daleko idącego osłabienia władzy centralnej..

 

Czy Bolesław Krzywousty próbował przezwyciężyć tą niebezpieczną tendencję i naprawić błędy poprzednika?

Tak. Bolesław Krzywousty starał się przywrócić harmonię między Kościołem a państwem. To za Bolesława Krzywoustego powstaje Kronika Anonima zwanego Gallem, w której opisane są sakralne początki państwa. Ze wstępu Kroniki dowiadujemy się, że to biskupi sprawują nad jej autorem opiekę służąc pomocą, udostępniając posiadane źródła historyczne i przekazując opowieści obecne w tradycji ustnej.


Kronika jest dowodem na współdziałanie władzy sakralnej i świeckiej w celu stworzenia „mitu spajającego” i tworzącego wspólnotę.

 

I dlatego Kronika Galla Anonima wychwala władców bogobojnych?

Dokładnie tak. Gall Anonim wychwala Mieszka I, ponieważ ten się ochrzcił. Gall Anonim wychwala Bolesława Chrobrego, ponieważ nikt nie zrobił tyle dla chwały i umocnienia Kościoła. Gall Anonim wychwala Bolesława Śmiałego dopóki ten współpracuje z Kościołem. Gall Anonim w końcu wychwala Bolesława Krzywoustego, bo on odbudowuje państwo będąc władcą pobożnym.


„Mitem spajającym” i tworzącym wspólnotę jest władza uznająca konieczność współdziałania z Kościołem oraz istotną rolę Boga i wiary w życiu społecznym i publicznym.

 

Mimo podejmowanych działań naprawczych koncept Bolesława Krzywoustego na utrzymanie jedności państwa okazuje się nieskuteczny. Następne 100 lat to rozbicie państwa posunięte do tego stopnia, że trudno mówić o istnieniu państwa polskiego…

Niestety… Istnieje całe mnóstwo księstewek piastowskich, najwięcej na Śląsku, gdzie mają one wielkość dzisiejszych powiatów.


Na szczęście po stu latach i to właśnie na rozbitym, podzielonym Śląsku pojawia się myśl zjednoczeniowa, którą głosi czterech Henryków Śląskich: Brodaty, Pobożny, Prawy i Głogowski.

 

Jak to się stało, że myśl zjednoczeniowa pojawia się w najbardziej rozbitej dzielnicy? Komu zależy na tym, żeby państwo jednoczyć?

Oczywiście Kościołowi. Mamy bowiem tam do czynienia, o czym wspominałem przed chwilą, z małymi księstwami wielkości powiatu i rozległymi diecezjami, w skład których wchodziło kilka a nawet kilkanaście księstw.

Proszę się zastanowić: Co ma zrobić biskup, kiedy władcy księstw należących do jego diecezji zaczynają walczyć ze sobą?


Przyjmuje się w historiografii, że wiek XIII jest wiekiem najbardziej intensywnej rozbudowy sieci parafialnej. Struktura Kościoła na poziomie diecezji w wieku XIII okrzepła – niezwykle intensywne były prace związane z tworzeniem parafii i budową kościołów oraz klasztorów. A jak tworzyć parafię wewnątrz diecezji, jeśli ta jest podzielona na kilkanaście księstw, których władcy są skłóceni i z monotonną regularnością się napadają?

 

Czy przemiany społeczne, technologiczne i ekonomiczne mające miejsce w XIII wieku sprzyjały myśli zjednoczeniowej?

Tak. Bardzo duży skok jakościowy rolnictwa. Intensywna lokacja miast i wsi. Napływ kolonistów z obcych państw etc. Każdy z tych procesów wymagał stabilnej władzy, zdecydowanie nie sprzyjały im zamieszanie, niepokój i daleko idące rozdrobnienie władzy.


Oczywiście możnym w myśl zasady: im słabszy książę tym mocniejsi magnaci – odpowiada taki stan rzeczy i dlatego starają się oni przeszkadzać we wzmacnianiu władzy państwowej.


Wszystkie te zjawiska wraz z działalnością Kościoła zaczynają wzajemnie na siebie wpływać i powoduje to, że koncepcja jednej centralnej władzy państwowej staje się coraz bardziej atrakcyjna

 

Dziękuję za rozmowę


Tomasz Damian Kolanek





 
baner
 
 
 
 
 
drukuj
 
 
 
POLECANE FILMY

KOMENTARZE
Nick *:
 k
Twoja opinia *:
 
wyślij opinie

Regulamin forum portalu PCh24.pl:

1) Na forum nie wolno umieszczać komentarzy które:

- promują zachowania dewiacyjne, sprzeczne z prawem naturalnym;

- obrażają wiarę katolicką i Kościół katolicki;

- zawierają wulgaryzmy (art. 3 Ustawy o języku polskim z dnia 7 października 1999r.);

- zawierają informacje obarczające niesprawdzonymi zarzutami inne osoby (art. 23 Kodeksu cywilnego);

- przyczyniają się do łamania praw autorskich (Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r.);

- zawierają linki i adresy do stron WWW, dane osobowe, teleadresowe lub adresy mailowe

- są reklamami lub spamem (nie mają nic wspólnego z komentowanym artykułem)

- są bezpośrednimi, brutalnymi atakami na interlokutorów lub nawołują do agresji wobec nich

- są niestosowne w kontekście informacji o śmierci osoby publicznej bądź prywatnej

- zawierają uwagi skierowane do redakcji PCh24.pl. (za te ostatnie jesteśmy bardzo wdzięczni, prosimy jednak o kontakt mailowy, tylko wówczas mamy bowiem pewność, że trafią one do osób odpowiedzialnych za treść serwisu).

2) Wszystkie komentarze naruszające pkt. 1 niniejszego Regulaminu będą usuwane przez moderatora

..
NN
Już minęła epoka wpływu Kościoła na przemiany społeczne i polityczne na świecie.
Stormer
Henryk VIII i Akt supremacji udowadnia, że nie jest niezbędny :-)
Irrec
Państwo niech jest państwem i martwi się o rzeczy swiata, a Kościół nie jest Kościołem, społecznością Bożą, która nie ma nic wspólnego z tym światem choć w nim żyje fizycznie. "Kto się staje przyjacielem świata staje się nieprzyjaciela Bożym". Kościół ma się martwić o zbawienie ludzi, a resztę powierzyć Bogu w modlitwach.
Leo
Ten artykuł chce być wstępem do ciekawego seminarium bądź webinarium.Na przeszkodzie może stanąć jedynie "latinofobia" obecnych elit.
..
 
..
..
INFORMUJ
Wiesz o ważnym wydarzeniu?
Nie ma go na naszym portalu? Napisz! Krótkie komentarze lub felietony - opublikujemy je na Pch24.pl
 
..
 
...

Copyright 2017 by
INSTYTUT EDUKACJI SPOŁECZNEJ I RELIGIJNEJ
IM. KS. PIOTRA SKARGI

Żaden utwór zamieszczony w Portalu pch24.pl (www.pch24.pl) nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie, bez zgody Fundacji Instytutu Edukacji Społecznej i Religijnej im. Ks. Piotra Skargi z siedzibą w Krakowie (Wydawca). Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody Wydawcy jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.

Prośbę o zgodę należy kierować do Redakcji Portalu na adres [email protected] Zgoda udzielana jest w formie pisemnej lub elektronicznej.

Rozpowszechnianie utworów, po uzyskaniu zgody, możliwe jest tylko pod warunkiem podania bezpośrednio pod publikowanym utworem informacji o źródle pochodzenia (PCh24.pl) oraz odnośnika do strony źródłowej (link z atrybutem rel=”follow”). Zgoda nie obejmuje ilustracji do tekstów. Niniejsza klauzula nie dotyczy użytkowników Portalu, linkujących utwory zamieszczone w Portalu w mediach społecznościowych.